40 минути на опашка во банка: игри со 5 € во плик за деца од 8 до 10 години
Додека го чекате редот за детска штедна сметка, петте евра во пликот можат да свршат повеќе работа од телефонот. Две готови игри, чесни бројки и што не треба да правите.
Број 47 на екранот, вие сте 61. Пред вас седи некој што очигледно донел цела папка документи. Детето веќе се обидело да се сврти двапати на столчето, прашало дали може да го притисне копчето на машинката за броеви и сега гледа кон вас со тој израз што значи „дај ми го телефонот“. Во џебот имате плик со 5 € — парите со кои ќе ја отворите сметката. Овие пари се најдобриот материјал што ќе го имате во следните четириесет минути.
Го пишувам ова за деца на возраст од 8 до 10 години — возраста кога паричките веќе не се само кругчиња, детето може да собира и одзема наум до сто и почнува да разбира дека банката не е место каде парите само стојат во некое фиоче. За помали деца игрите подолу нема да проработат: бараат сметање и малку трпение со апстракции.
Зошто телефонот е погрешен избор токму тука
Вообичаениот совет е „земете нешто со кое ќе го зафатите детето“. И повеќето родители тоа го прават разумно — книшка, телефон, налепници. Проблемот е што на тој начин банката ја претворате во чекална, односно во ништо. Детето влегува, излегува и не памети каде било.
А тоа дошло на место каде се случува нешто што инаку никогаш не го гледа: човек од другата страна на шалтерот става пари во систем што ќе ги чува. Тоа е конкретно, физичко, се случува пред неговите очи. Ако цело време гледало во екран, го пропуштивте единствениот ден во годината кога оваа сцена е достапна.
Затоа: телефонот останува во чантата, пликот излегува.
Играта „Кој живее во пликот“
Не ви треба ништо освен самиот плик со петте евра и некое место каде ќе ги ставите — колeното ви е доволно. Играта трае околу 10 минути и е за деца од 8 до 10 години. Го истурате содржината и го прашувате детето: „Колку работи има тука?“ Ако имате банкнота од 5 €, одговорот е една. Ако имате две по 2 € и една паричка од 1 €, одговорот е три. Сега доаѓа прашањето што ја врши целата работа: „Дали истите пет евра можат да изгледаат поинаку?“ Детето наведува: пет паришки по 1 €, или две по 2 € и една по 1 €, или банкнота од 5 €. Секој пат збирот е ист. Ако имате повеќе паришки во паричникот, оставете го да ги подреди во различни комбинации на своето колено. Задачата е решена кога детето само ќе каже барем три различни начини да се направат 5 € и ќе додаде нешто како „значи не е важно колку се паришки, туку колку прават заедно“. Таа реченица е целта.
Втората игра: што воопшто прави банката
Тука минуваме од паришки кон идејата за сметка. Не објаснувајте — покажете. Во чекалната има екран со броеви, има шалтери, има луѓе со пликови и папки. Сè е тука.
Играта „Шпион во чекалната“
Материјали: ништо. Резултатот можете да го запишувате на грбот на бројчето, ако имате пенкало. Времетраењето е 15 минути, возраста — 8 до 10. Правилата се едноставни: детето треба да пронајде и именува пет работи во просторијата што се поврзани со пари, без да покажува со прст и без гласно да зборува за другите луѓе. Може да бидат: екранот со броевите, шалтерот, банкоматот, таблата со работно време, човекот што брои нешто. За секоја пронајдена работа кажува со една реченица зошто е поврзана со пари. На пример: „Банкоматот е поврзан затоа што од него излегуваат пари, но прво треба да ги имаш во сметката.“ Успеало е ако пронајде пет и објасни барем три од нив, без вие да му подавате помош.
И додека играте, вметнете нешто чесно: „Овие 5 € ќе стојат во сметката. Нема да ги трошиме. Ако по некое време решиш да купиш нешто со нив, пак ќе дојдеме овде.“ Тоа е конкретно ветување и детето може да го провери — затоа функционира.
Што да кажете кога ќе стигнете до шалтерот
Не оставајте го детето да биде само гледач. Дајте му една мала задача и договорете се однапред, додека сè уште чекате.
- Детето го подава пликот со 5 € — само тоа, документите остануваат кај вас.
- Детето кажува една реченица што сте ја вежбале: „Добар ден, ова се парите за мојата сметка.“
- Потоа слуша. Ако службеникот каже нешто што не разбира, си го запишува или запаметува зборот и ве прашува на излегување.
- На излегување — едно прашање од вас: „Кој збор не го разбра?“ Го објаснувате на паркингот, не пред шалтерот.
Детето не памети колку долго чекало. Памети дека тоа го подало пликот.
Честата грешка: чекањето да го претворите во тест
Родител гледа дека има четириесет слободни минути и одлучува да ги наполни со математика. „Колку е 5 минус 2? А ако имаш 5 € и потрошиш 3, колку остануваат? А ако штедиш по 1 € неделно, за колку недели ќе станат 20?“ Прашање по прашање, секое следно потешко.
Не функционира поради две причини. Прво, детето чувствува дека го испитуваат на место што веќе му е малку непознато и напнато — туѓа просторија, тивки гласови, возрасни со папки. Второ, во испитувањето нема крај: колку и правилно да одговори, доаѓа уште едно прашање. Затоа по третиот одговор детето вели „ми е здодевно“ и го бара телефонот. Не е здодевно — го завршило тестот.
Разликата меѓу двете игри погоре и овој распит е што игрите имаат јасен крај. Три комбинации — готово. Пет предмети — готово. Детето знае каде е границата и ја гледа.
Ако чекањето се одолговлечи над четириесет минути
Септември е зафатен месец на шалтерите — учебната година штотуку почнала и многу луѓе доаѓаат токму сега да ги средат детските сметки. Ако бројот ви е сè уште далеку, не почнувајте трета игра. Излезете пет минути надвор, ако просторијата е близу до влезот и бројот дозволува. Вратете се и само разговарајте: прашајте го детето за што би сакало да штеди пари. Не го поправајте одговорот, дури и ако е нешто што нема да се случи. Целта е да го поврзе зборот „штедам“ со нешто што сака тоа, а не со нешто што сакате вие.
И ставете во чантата нешто за пиење. Четириесет минути во топла просторија се долги за сите.
Што останува потоа
На излегување имате три работи во рацете: документите за сметката, дете што само го подало пликот, и една негова изречена мисла — дека пет евра си остануваат пет евра, без разлика дали се една банкнота или пет паришки. Третото е најтрајно. По еден месец детето нема да се сеќава на името на банката, но ќе се сеќава дека стоело на прсти пред шалтерот.