Чистење пиперки и низање билки: 6 игри додека рацете работат
Почетокот на септември мириса на црвени пиперки и сув оригано. Еве како да ја претворите неделната работа на кујнската маса во игри што детето на 5-7 години навистина сака да ги игра — без да ве бави и без да ви пречи.
Масата е застлана со весник, кофата со црвени пиперки е до вашата нога, а на таванот веќе висат три врски чубрица. Детето доаѓа, зема една пиперка, ја врти, прашува „А зошто е ваква сјајна?“, потоа ја остава и по две минути е во другата соба. Познато е на сите — и токму тука повеќето родители ја прават истата грешка.
Велиме „ајде помогни“. Тоа звучи убаво, но за дете на пет-шест години е празна реченица. Помошта нема крај, нема количина и нема момент кога можеш да кажеш „готово“. Затоа детето се разонодува — не затоа што не сака, туку затоа што не разбира кога завршува.
Зошто „ајде помогни“ не работи, а „твоите се дваесет“ работи
Разликата е во границата. Кога ќе кажете „ова се твоите дваесет пиперки, оваа чинија е твоја“, детето го гледа почетокот и крајот. Има своја територија на масата, своја чинија и број што може да го брои. Знам дека звучи ситно, но токму тоа ја превртува целата ситуација: од досадно чекање во задача со крај.
Второто нешто е бучавата. Чистењето пиперки и низањето билки се тивки, повторливи движења — идеална позадина за разговор. Не за поучување, туку за игри со зборови, броење и измислување. Рацете работат, устата работи, времето минува. Ако успеете да ги комбинирате двете, ќе завршите со врзувањето на билките побрзо отколку кога сте сами, бидејќи нема да станувате на секои пет минути да проверувате каде е детето.
Како се подредува масата пред да почнете
- Дајте му на детето посебна чинија и посебна купчинка пиперки — не заедничката кофа. Границата треба да се гледа со очи.
- Ставете стол на кој детето стои цврсто со нозете на подот. Ако нозете висат, издржливоста е двојно помала.
- Црвените пиперки за чистење се суви и кршливи — детето може да работи со нив само со раце. Ножевите и остриот игли остануваат кај вас.
- Низањето сушени билки се прави со дебела тапа игла за гоблен и здрав памучен конец. Тапиот врв е доволен за меки стебла и не пробива прст.
- Ставете чинијка вода настрана — од сувите пиперки рацете стануваат лути и не смеат да се допираат очите. Измијте ги пред да излезете од кујната.
Дваесетте на детето
Одброите дваесет суви пиперки во посебна чинија и кажете: „Овие се твои. Дршките — во кутивчето, семките — во чинијката.“ Додека детето ги чупи дршките, вие бројте на глас на секои пет: „Пет поминаа.“ Ако му е здодевно, сменете го правилото на средина — „сега само оние со долга дршка“. Ви требаат дваесет суви црвени пиперки, две мали чинии и една чинијка; трае помеѓу 10 и 15 минути и е за деца на 5-7 години. Задачата е завршена кога сите дваесет имаат откорнати дршки и детето само кажува колку останале во чинијата.
Ѓердан од мириси
Додека вие ги низете пиперките на конецот, детето прави своја мала врска од билки. Дајте му гранчиња оригано, чубрица и мајчина душица, дебела игла за гоблен, конец од околу 40 сантиметри и цврст јазол на крајот. Правилото на играта: пред секое гранче детето да помириса и да каже на кое јадење му потсетува — „ова е за грав“, „ова мириса на баничката на баба“. Играта е за деца на 6-8 години и трае 15-20 минути. Успешна е ако на крајот има врска од најмалку десет гранчиња што само може да ја закачи на клинец, и назначи три од билките по мирис со затворени очи.
Три игри со зборови додека рацете не застануваат
Овие не бараат ништо дополнително — само глас.
- Пиперка по пиперка: на секоја нанижана пиперка кажувате по еден збор што почнува со последната буква на претходниот. Ако некој се заплетка, губи една пиперка од својата чинија. Децата на шест години умираат да ве видат како губите.
- Што виси на таванот идната година: измислувате на глас што уште би врзувале ако можеше — „врска од чорапи“, „врска од понеделници“. Колку е поглупаво, толку подобро. Ова е игра за смеа, не за точни одговори.
- Броење наназад: почнувате од бројот на пиперките во неговата чинија и секоја нанижана пиперка е еден број надолу. Стигнувањето до нула е настан. За петгодишни почнете од десет, не од дваесет.
Најчестата грешка: сакате детето да истрае до крај
Ако вие ќе чистите пиперки час и половина, а детето седи дваесет минути и станува — тоа не е неуспех, тоа е нормалната граница. Проблемот почнува кога го задржувате со „остани уште малку“ или „нели рече дека ќе помагаш“. Тогаш детето ја поврзува кујнската работа со притисок и следната недела нема ни да дојде.
Затоа работи спротивното: пуштете го да си оди додека сè уште му е интересно. „Твоите дваесет завршија, слободен си.“ Половина деца сами се враќаат по десет минути и сакаат уште дваесет. Другата половина се враќаат следната сабота. И во двата случаи добивате.
Втора грешка, потивка: ја преправате неговата работа пред неговите очи. Ако врската со билки е накривена и вие ја одврзете и стегнете повторно додека детето гледа, следниот пат тоа ќе ви ја додаде иглата и ќе рече „направи го ти“. Оставете ја накривената врска да виси на таванот цела зима. Исушува подеднакво добро.
„Јас ли ја направив оваа врска?“ — тоа е реченицата што сакате да ја чуете во јануари, кога ги симнувате билките за чај.
Што останува по септември
Учебната година почнува кон средината на септември и неделите одеднаш се исполнуваат. Овие неколку саботи пред тоа се едно од ретките времиња кога детето седи до вас и прави нешто вистинско со своите раце. Не мора да биде долго. Дваесет минути неделно, четири саботи — и на таванот виси нешто што детето може да го посочи.
А наесен, кога ќе одврзете една пиперка од нанижаниот конец за јахнија, кажете едноставно: „Оваа е од твоите дваесет.“ Ќе го видите лицето.