Го избираат последен на физичко: октомвриски игри што го менуваат редоследот (8-10 год.)
Децата не избираат по симпатија, туку по корист — а „корист“ на оваа возраст е тесна и лесно видлива. Три игри за двор кои се играат по 12-15 минути и се чувствуваат на часот до крајот на ноември.
Двајца капитени, дваесет деца покрај оградата и едно име што останува на крајот. Октомври е, физичкото сè уште е надвор, а детето си доаѓа дома и вели нешто сосема кратко: „Пак ме избраа последен.“ Потоа го соблекува јакето, оди кај таблетот и повеќе не ја отвора темата. Само што темата останува отворена — до вторник, кога сè се повторува.
Најчестиот совет во таков момент е „не обрнувај внимание, важно е да се забавуваш“. Звучи добро и не менува ништо, бидејќи не ја погодува причината. Децата на 8-10 години не ги делат екипите по пријателство толку, колку по корист: кој ќе им помогне да ги освојат следните десет минути. Добрата вест е дека на оваа возраст „корист“ значи две-три многу конкретни работи, од кои секоја се тренира во дворот за три недели. Не е потребно детето да стане спортист. Му треба само едно нешто што другите веднаш го гледаат.
Што всушност гледаат децата кога делат екипи
- Кој ја фаќа топката, наместо да отскокне назад и да ја испушти зад себе.
- Кој веднаш доделува. Држењето на топката ги нервира соиграчите повеќе од секоја грешка.
- Кој е брз во првите пет метри — не во целото трчање, туку само во првите пет.
- Кој продолжува да трча кога екипата губи со 3:0.
- Кој вика имиња додека игра: „Мартин, тука!“ Тоа звучи како помош и се памети.
Ниту едно од петте не е талент. И ниту едно не бара детето да биде „добро во спортот“. Затоа првата работа не е да го запишеш никаде, туку заедно да изберете едно од нив и да го доведете до состојба во која се гледа од далеку.
Една видлива сила наместо „општа кондиција“
Фаќањето е најбрзата придобивка, бидејќи пропаѓа најгласно. Кога едно дете ќе ја испушти доделената топка двапати, капитенот тоа го памети; кога ќе ја фати трипати, исто така го памети. Октомври е последниот удобен месец за дворот — кон средината на ноември физичкото се преселува во салата, топките стануваат побрзи, а ѕидовите поблиски. Значи имате околу шест недели во кои тренингот е обична игра надвор по училиште.
Ѕидот брои до десет
Најдете рамен ѕид без прозорци — зад зградата, кај гаражите, во празен агол на дворот. Ви требаат гумена топка (во кварталот се наоѓа за 200-300 денари), креда и трпението да не потсетувате. Детето црта крст во висина на градите, застанува на три чекори и фрла така што топката да му се враќа во рацете. Брои на глас. Ако ја испушти, почнува од нула — тоа е целата игра и токму тоа ја прави натпреварувачка. Се игра по 12 минути, трипати неделно, соодветно е за 8-10 години. Успеало е кога детето ќе стигне до десет последователни фаќања со две раце, без да отстапи назад при враќањето на топката. Следното ниво е осум од десет со една рака и еден чекор настрана.
Две секунди
Оваа се игра двајца или тројца, а родителот учествува, не гледа. Потребни се топка, две ранци наместо колчиња и штоперицата на телефонот. Стоите на пет-шест метри, доделувате и броите на глас: едно, две. Ако топката тргне назад по „две“, поенот е за оној што доделува. Ако тргне порано — за оној што прима. Без финтови, без водење. Петнаесет минути, двапати неделно, за деца на 8-10 години. Успеало е кога 8 од 10 доделувања излегуваат под две секунди, а топката стигнува до партнерот без тој да направи повеќе од еден чекор настрана. Навечер детето само ќе ви каже што му било потешко — примањето или одлуката накаде.
Броење наместо имиња
За 4 до 10 деца во дворот, без никакви материјали. Наместо капитени кои викаат имиња, сите се редат во низа и се бројат: еден-два-еден-два. Единиците против двојките. Редењето трае под минута, играта потоа — колку сакаат; е соодветна за 7-10 години. Успеало е кога вашето дете ќе успее да ја каже на глас пред групата реченицата „Ајде на броење, побрзо е“ и децата навистина се распределуваат без капитени. Ова е вештина за цел живот, не само за физичкото — детето сфаќа дека правилото го менува оној што предложи друго правило.
„Додади ми, слободен сум лево!“ — реченицата што треба да може гласно да му излезе од устата, пред да усвои каква било техничка вештина.
Грешките што речиси секогаш се прават
Првата е да одиш кај наставникот по физичко со молба твоето дете порано да биде избирано. Наставникот обично се согласува, бидејќи полесно е да се согласи. Резултатот е дека детето влегува во екипата готово, соиграчите за секунди тоа го забележуваат, а етикетата што ја добива е потешка од претходното место во редот. Работечката верзија на истиот разговор е друга: прашуваш дали распределувањето на часот може да се прави со броење или жребање. Ова е барање за метод, важи за целото одделение и никого не обележува.
Втората грешка е реченицата „не е важно кој те избира“. Детето со свои очи гледа дека е важно — за сите во дворот. Кога ќе му кажеш спротивното, тоа не се смирува, туку тивко одлучува дека со тебе овој разговор не вреди. По два месеца едноставно ќе одговара „нормално беше“.
Третата е купувањето. Нови патики за 4300 денари не го менуваат редоследот при избирањето, бидејќи ниту еден капитен не гледа обувки — гледа кој фаќа. И четвртата: големиот неделен тренинг од еден час. Во октомври рано се стемнува, домашните се повеќе отколку во септември, а еден час умор во недела се чувствува помалку од три пати по дванаесет минути преку неделата.
Што да кажеш навечер, кога ќе се врати дома
- „Кој те избра на крајот — капитенот или остана само ти?“ Конкретното прашање добива конкретен одговор; општото „како беше денес“ добива „нормално“.
- „Кој беше најнеподносливиот момент — додека чекаше, додека играевте или во соблекувалната?“ Така разбираш каде всушност е проблемот, а тој честопати не е таму каде што мислиш.
- „Утре ќе броиме фаќања кон ѕидот. Јас ќе броам на глас, ти фрлаш.“ План за конкретен ден, не ветување за промена.
- Што и да се случи, не велете „и јас бев таков на твои години, а погледни ме сега“. За дете на девет години „сега“ е по цел еден живот.
Три недели, реалистично
- Прва недела: само ѕидот, трипати по 12 минути. Целта е шест последователни фаќања, не десет.
- Втора недела: ѕидот двапати и еднаш „Две секунди“ со тебе. На часот детето има една задача — веднаш да доделе, дури и доделувањето да е лошо.
- Трета недела: детето предлага броење наместо капитени барем еднаш, на одмор или во дворот. Ако не успее од првиот пат, пробува на следната игра — надвор од училиште е полесно.
По еден месец местото во редот ретко скока од последно на прво. Почесто се случува нешто друго: детето веќе не стои и не чека да биде избрано, туку се придвижува кон капитенот и вели нешто. Тоа е вистинската промена — остатокот доаѓа сам од себе, бидејќи децата броат поени, а не спомени од септември.