Попладне со 10 деца на 1 јуни: што да правите меѓу зградите за да не се распадне сè по 20 минути
Готова програма од час и половина за голема група деца меѓу зградите — со готови правила, кој што води и како да го спречите хаосот пред да почне. За деца од 7 до 10 години.
14:40 е, на клупата веќе седат шест деца, две се со тротинети, едно виси на лулашката и прашува кога почнуваме. Вие сте единствениот возрасен. По десет минути двајца ќе се скарат кој бил прв, а тројца ќе кажат дека им е досадно и ќе тргнат нагоре по скалите. Тоа не е затоа што играта е лоша. Играта едноставно нема улоги и нема крај.

Обично советот за 1 јуни звучи вака: пуштете музика, направете штафета, поделете балони. Пробајте го тоа со десет деца на возраст од 7 до 10 години и ќе видите каде се распаѓа. Штафетата бара два тима, а децата се препираат до пет и се караат за шестиот. Балоните пукаат во третата минута. Музиката создава атмосфера, но не и структура. Недостасува токму она што возрасните го сметаат за подразбирливо — кој брои, кој суди, кога завршува рундата и како се одредува победникот.

Зошто групата се распаѓа токму на дваесеттата минута
Постои еден момент што речиси секогаш се повторува. Првите петнаесет минути децата се возбудени од новото и играат по инерција. Потоа доаѓа првиот спорен случај — некој бил допрен или не бил, некој излегол од линијата или не. Ако во тој момент нема човек чиј збор одлучува, започнува преговарање. Преговорот меѓу десет деца трае подолго од самата игра и завршува со навредени лица.
Затоа првото нешто што го правите на игралиштето не е игра, туку распределба на задачи. Буквално, гласно, пред да сте објасниле каквo и да е: „Мартин денес е судија. Ако каже дека си надвор, си надвор, дури и да мислиш дека не си. Ниа брои. Јас го гледам времето.“ Тоа трае четириесет секунди и заштедува половина час.

Како се дели група од десет деца, а никој да не остане последен избран
Не оставајте двајца капитени сами да си бираат тим. Знаете како завршува тоа — едно дете стои последно, сите тоа го гледаат, а во двор каде што сите се знаат од влез, тоа се памети до септември. Постојат побрзи начини при кои никој не е избран последен:
- Секој во себе избира омилена боја, а потоа сите заедно, во еден глас — црвено или сино. Групите скоро никогаш не излегуваат рамни, разликата се исправа со една замена, а децата случајноста ја прифаќаат полесно отколку изборот на соученик.
- Наредете ги по висина покрај ѕидот на влезот и пребројте ги еден-два, еден-два. Единиците се едниот тим.
- Извлечете десет стапчиња или сламки, пет нека бидат кратки. Кој извлече кратко, е во другиот тим.
- За игри без тимови — извлекување на коцка кој гони, преку броенка. Важно е одлуката да ја донесе нешто надворешно, а не вие.
Боена тревога (загревачка игра за првите минути)
Ви требаат само креда или неколку живописни предмети од дома — капа, крпа, найлонска ќеса, што и да имате во три-четири бои. Расфрлате ги по рабовите на игралиштето и објавувате: кога ќе извикам „црвено“, сите трчаат и допираат нешто црвено. Кој стигне последен, следниот пат не отпаѓа, туку станува тој што ги вика боите — така никој не седи настрана. Трае 10-12 минути и е за деца од 7 до 9 години, при што постарите се вклучуваат како водачи. Играта успеала ако по третата рунда децата трчаат без да гледаат кон вас за потврда — тоа значи дека правилото е усвоено и може да се премине на нешто посложено.
Главната игра: две тимски идеи што траат цел час
За големиот блок време изберете една игра и играјте ја долго, наместо да менувате пет. Децата на оваа возраст сакаат да усовршуваат тактика, а секоја нова игра ги враќа на почеток — објаснувања, расправии, загревање. Еве ја играта што во просторот меѓу зградите функционира најдобро, бидејќи ги користи клупите, дрвјата и влезовите како природни пречки.
Знамето на влезовите (голема тимска игра)
Потребни се две крпи во различна боја, креда за цртање линии и некаков часовник. Го делите просторот на две половини — на пример по патеката пред третиот влез — и секој тим ја крие својата крпа на својот терен, на видливо место, не под автомобил и не во грмушка. Целта е да поминеш во туѓата половина, да ја земеш крпата и да ја донесеш дома. Ако те допрат на туѓа територија, седнуваш на определената клупа и чекаш соиграч да те ослободи со допир. Рундата трае 12-15 минути, играат се две или три рунди, значи околу четириесет и пет минути чиста игра, а со паузите меѓу рундите — близу еден час. Погодна е за деца од 8 до 10 години, а помалите ги ставате во пар со постаро дете. Играта успеала ако во паузата меѓу рундите децата самите разговараат за тактика — „ти оди оддесно за да те гонат, а јас минувам покрај песочникот“ — наместо да се расправаат за допирот.
Ако просторот е мал или има многу автомобили, истиот принцип функционира со два стола и по еден предмет на секој. Не обидувајте се да ја преселите играта на паркингот заради простор. Помалиот терен само ја прави играта побрза.
Најчестата грешка: „ќе смислиме нешто на лице место“
Родителот излегува со чувство дека десет деца сами ќе се организираат штом се заедно надвор. И навистина се самоорганизираат — но во три групички од по три деца плус едно што шета само. Потоа доаѓа жалбата „ми е досадно“ и се вадат телефоните.
Причината е едноставна: децата немаат искуство во организирање голема група. Знаат како се игра во тројка, бидејќи тоа го прават секој ден. Десет луѓе бара некој да подели улоги и да го следи времето, а тоа е работа на возрасниот. Не да ја води играта — туку да ја започне и навреме да ја запре.
Втората честа грешка е спротивна: премногу игри на списокот. Родителот подготвил седум и брза да ги измине сите. Децата токму влегле во ритам кога слушаат „а сега друга игра!“. Две игри за час и половина се доволни. Ако остане време, играат трета рунда од истата.
Играта не завршува кога на децата ќе им здосади. Завршува кога вие ќе кажете — и тоа додека сè уште им е интересно.
Кога и како да запрете
Најавете го крајот однапред, пред да почнат да ги викаат од прозорците на горните катови: „Играме уште една рунда и потоа седнуваме на клупите.“ Ако запрете нагло, следува мрморење; ако оставите играта сама да се распадне, децата си одат со чувство на досада. Најдобриот крај е неколку минути седење на клупите пред влезот со нешто за пиење — вода, сок, што сте донеле — и краток разговор за тоа кој што измислил за време на играта.
За материјалите не треба да трошите многу: креда, две стари крпи и стомна вода се доволни. Ако сепак решите нешто да купите, едно пакување креди и неколку балони чинат околу 3-4 €, а сè останато веќе го имате дома. Кажете им однапред на другите родители кој што носи — инаку се појавуваат четири стомни вода и ниту едно јаже.
План на попладнето во реално време
- 16:00 — собирање, доделување улоги: судија, бројач, човек со часовникот.
- 16:05 — „Боена тревога“, додека дојдат задоцнетите.
- 16:20 — делење тимови преку броење или стапчиња.
- 16:25 — прва рунда на „Знамето на влезовите“.
- 16:45 — пауза на клупите, вода, смена на судијата.
- 16:55 — втора рунда, со разменети половини на теренот.
- 17:20 — трета рунда по желба или најава на крајот.
- 17:35 — седење, краток разговор, разотидување.