Го расчистуваме Божик без солзи: игри со исушената елка и кутиите за украси (за деца од 5 до 7 години)
Расклопувањето на елката не е тажниот крај на празникот, туку неговата последна игра. Еве две конкретни активности со кои детето на 5-7 години станува шеф на расчистувањето — и зошто „не плачи, догодина пак ќе има Божик“ не функционира.
Седми јануари, некаде кон пладне. Ти ги вадиш скалите и најлонската вреќа, посегнуваш кон првата топка — и зад тебе се слуша тоа проточено „нееее, остави јааа“. Потоа доаѓаат солзите, потоа доаѓа реченицата што сите сме ја кажувале: „Ајде, доста, догодина пак ќе има Божик.“ И таа не помага. Никогаш не помага.
Причината е едноставна, иако звучи чудно. Детето на пет до седум години не тагува толку за самиот празник, колку за тоа што нешто големо се случува со неговиот дом, а него никој не го прашува. Ставањето на елката беше настан — со музика, со договарање, со „ти стави ја оваа топка тука“. Симнувањето е нешто што возрасните го прават набрзина, додека детето гледа од страна. Разликата не е во празникот. Разликата е во улогата.
Зошто „догодина пак ќе има Божик“ не решава ништо
Затоа што тоа е ветување за нешто што на оваа возраст е практично невидливо. Дете на шест години има сосема нејасно сфаќање за „по единаесет месеци“ — за него тоа е горе-долу исто како „никогаш“. Се обидуваш да утешиш со апстракција, а тоа плаче за конкретно нешто што го гледа во моментот: собата се менува пред неговите очи, а тоа нема збор во тоа.
Второто нешто што не функционира е брзањето. Многу родители намерно го избираат денот кога детето е на гости кај баба, и сè симнуваат за четириесет минути. Се враќа детето — собата му е туѓа. Нема премин, нема поздрав, има само празнина. И токму тогаш плачот доаѓа посилно, само што навечер и поради нешто сосема друго — дека супата е жешка или дека чорапот боде.
Спротивното е исто така стапица: „Добро, ја оставаме уште малку.“ Елката стои до февруари, иглиците се насекаде по подот, а пораката до детето е дека кога плаче доволно долго, правилата се разведнуваат. Подобрата варијанта е трета — датумот е фиксен, но начинот на расчистување му припаѓа на детето.
Кутијата со гнезда: детето станува шеф на расчистувањето
Идејата е да го претвориш подредувањето во задача со јасна логика, наместо во тажно собирање. Топките не се фрлаат во вреќа — тие се сместуваат по семејства, секоја на своето место, а детето одлучува која каде оди.
Хотел за новогодишните топки
Ви требаат една картонска кутија, картон од друга кутија за преградите, ножици (сече возрасниот), лепенка и неколку ролни од тоалетна хартија или салфетки. Трае околу 30-40 минути и е токму за деца меѓу 5 и 7 години. Прво сечете картонски ленти и со нив правете „соби“ во кутијата — така поосетливите топки не се удираат една во друга. Ролните стануваат идеални гнезда за најмалите украси. Потоа детето распределува: „Овие три се црвени, значи се едно семејство и живеат во оваа соба. Ангелчето е само, но му е студено, му ставам салфетка за ќебе.“ Ти само ја држиш кутијата и ја додаваш лепенката. Готово е кога детето само ќе каже каде оди следниот украс, без да те праша тебе — и кога капакот се затвора без ништо да пукне под него.
Ефектот е практичен: следниот декември ја отворате кутијата и внатре има ред што го направило самото дете. Многу деца го паметат ова цела година. „Јас им ги направив собите“ е реченица што ќе ја слушнеш и во јули.
Што да правиме со исушената елка и со иглиците по подот
Ако елката е природна, таа веќе е сува и тоа е шанса, а не проблем. Иглиците што паѓаат на најмал допир мирисаат силно — и токму тој мирис е најкраткиот пат до споменот. Не фрлајте сè одеднаш.
Ќесе со мирисот на Божик
Потребни се шепа паднати иглици, парче памучна ткаенина или стар чорап без дупки, конец и по желба парче кора од портокал или стапче цимет. Работата трае 15 минути, погодна е за деца од 5 до 7 години. Детето ги собира иглиците од подот во чинија — тоа е дел од активноста, не казна — потоа ги става во чорапчето, ја додава кората, а ти врзуваш цврсто одозгора. Ќесето оди во ормарот со облеката или во фиоката на детето. Успеало е ако по врзувањето само предложи каде да го стави, и ако во февруари го фатиш да го мириса. Мала забелешка: не оставајте го ќесето во кревет кај сосема мали деца и држете го далеку од домашни миленици.
Гирландите: најголемата битка што можеш да ја претвориш во игра
Секој знае како изгледа кутијата со светилки по набрзинско расчистување — еден заплеткан еж, кој следната година одзема половина час нерви. Дај токму таа задача на детето, но со картонска ролна: гирландата се намотува околу неа, како на јаде за риболов. Броењето помага — „намотај дваесет пати и застани“. Ако детето е кон седум години, може да залепи и етикета со цртеж каде каде висела секоја светилка.
- Извади го приклучокот и остави да се излади пред детето воопшто да допре — тоа е правило што се изговара гласно секој пат.
- Дај му ја ролната и кажи број намотувања — детето сака да има бројка.
- Скршените светилки ги вадиш ти, тивко и настрана.
- На крајот нека детето стави ластик и залепи ливче: „светилки за прозорецот“.
Честата грешка: расчистуваме додека детето спие
Изгледа милосрдно — му ја штедиме сцената. Во пракса правиме токму спротивното. Детето се буди во соба која преку ноќ изгубила нешто големо, а тоа нема никакво објаснување зошто. Не учествувало, не се поздравило, едноставно било исклучено од одлуката. Оттаму доаѓа поупорното плачење во следните денови, а ти веќе немаш што да поправиш — елката ја нема.
Втора честа грешка: да ветиш нова играчка како компензација. „Ќе ти купам нешто, само не плачи.“ Неколку евра за уште една ситница денес звучат како лесно решение, но следниот пат детето веќе знае дека тагата се разменува за подарок. А целта беше друга — да научи дека нешто убаво може да заврши уредно и тоа е поднослив крај.
„Не го расчистуваме Божик. Го сместуваме на негово место, за да го најдеме догодина.“ — реченица што врши повеќе работа од секое утешување.
Малиот ритуал на крајот
Кога сè е во кутиите, направете фотографија на празниот агол и на детето до кутиите. Потоа оставете го само да го напише или да го надрапа датумот на капакот. Некои деца ставаат внатре и цртеж „за мене од минатиот Божик“ — и во декември го откриваат како писмо од себеси. Трае две минути, а го претвора крајот во почеток на нешто.
И уште нешто ситно: ако имате простор, оставете само една светилка или фигурка некаде — на пример на кујнскиот прозорец — до крајот на јануари. Не целата елка, само едно нешто. Детето гледа дека не сè исчезнува одеднаш, а ти веќе ја имаш расчистено собата. Сите се смирени.