Братучедот доаѓа во недела, а новите играчки се табу: правилата за размена што се воведуваат пред ѕвончето
Практичен план за деца на 4-6 години кои не сакаат да ги дадат новите работи на братучедот што доаѓа во гости. Две игри, конкретни реченици и правила договорени пред гостите да ѕвонат на врата.
Недела, три без петнаесет. Братучедот ќе дојде околу четири. Вашето дете седи на теписихот со новиот комплет магнетни плочки — подарок отпред четири дена, сè уште мириса на кутија — и кога небрежно ќе му подметнете „ќе играте заедно со нив“, тоа ги стиска до градите и вели: „Не. Мои се.“ И веќе знаете како ќе тече попладнето.
Вообичаениот совет тука е да објасните дека споделувањето ги прави луѓето среќни. Само што оваа реченица доаѓа токму тогаш кога е најбескорисна — по ѕвонењето, пред туѓ сведок, врз предмет што детето сè уште не го доживеало како свој. Наредбата „дај му“ во овој момент не учи на дарежливост. Учи само на едно нешто: дека новите работи следниот пат треба подобро да се кријат.
Зошто новата играчка не подлежи на преговори
Помеѓу четвртата и шестата година детето токму ја гради претставата „ова е мое“. Новиот предмет сè уште не е играчка — тој е доказ. Доказ дека некој мислел на него, дека роденденот бил негов, дека во оваа куќа постои нешто што не е заедничко со никого. Да му го дадеш на братучед кој ќе си замине со него в раце (така изгледа однатре), е исто како да ти го одземат доказот.
Затоа пристапот што функционира не е да го убедувате детето дека играчката не е важна. Таа е важна. Пристапот што функционира е да ги поделите работите на две купчиња пред да дојдат гостите — и да оставите детето само да ја направи поделбата.
Разговорот што се води половина час пред ѕвончето
Седнете на подот. Не во движење, не додека миете садови. На подот, покрај играчките, со зборовите: „Дедо ти ќе го доведе Мартин во четири. Ајде да одлучиме кои работи ќе ги играте заедно, а кои ќе си починат во ормарот.“ Забележете го глаголот — не „ќе сокриеш“, туку „ќе си починат“. Разликата е мала, а детето многу полесно ја прифаќа.
- Дајте право на три неприкосновени предмети. Не еден, не сите — три. Бројот е доволно голем за да ги опфати новата играчка и омиленото плишано, а доволно мал за да не ја испразни собата.
- Овие три работи физички се преместуваат некаде друго — најгорната полица, фиоката во спалната, кеса во ходникот. Надвор од погледот на гостинот значи надвор од расправија.
- Сè останато останува на теписихот и по дифолт е заедничко. Не прашувајте повторно за тоа откако братучедот веќе е внатре.
- Кажете гласно што ќе се случи ако Мартин посака нешто од горната полица: „Тогаш велиш: ова не е за денес, ела да ти го покажам возот.“ Извежбајте ја реченицата двапати. Буквално, на глас.
- Договорете крај: „Кога Мартин ќе си замине, сè се враќа назад.“ Многу деца не се спротивставуваат на споделувањето, туку на сомнежот дали работите навистина ќе се вратат.
Ако детето инсистира дека дури и трите неприкосновени предмети не се доволни, не преговарајте долго. Кажете: „Денес се три. Следната недела повторно бројме.“ Границата што не се разнишува под притисок всушност смирува.
Игра: Продавница за размена
Продавница за размена
Ставете на масата чинијка со дваесетина копчиња, капачиња или сушен грав — тоа се „парите“. Секое дете добива по десет. Играчките од заедничкото купче се редат на теписихот и секоја добива цена од една до три пари, за која децата заедно се договараат пред да почне играта. Потоа се игра: сакаш воз — плаќаш две пари на тој што го држи во моментот, и тој е твој пет минути, додека не заѕвони тајмерот. Ситни предмети за пари, кујнски тајмер или телефон, петнаесет до дваесет минути вкупно, за деца меѓу четири и шест години — тоа е сè што ви е потребно. Сметајте дека проработило ако барем три размени поминат без возрасен да се вмеша и без плач. Ако вашето дете има шест години и веќе сигурно брои, дајте му ја улогата на „благајник“ — така ќе му биде поинтересно и ќе вложи енергија во правилата наместо во одбрана.
Причината зошто оваа игра функционира е што ја отстранува најстрашната работа: неизвесноста. Детето не ја дава играчката „засекогаш“ — ја дава на пет минути за нешто што го држи в рака. И гледа како таа се враќа. По три-четири вакви враќања напнатоста забележливо опаѓа.
Игра: Двајца градители и една кутија
Двајца градители и една кутија
Истурете ги коцките или магнетните плочки во едно заедничко купче меѓу двете деца и поставете задача што никој не може да ја изврши сам: кула повисока од седнатото дете, мост под кој минува количка, ограда околу столот. Правилото е едно и се кажува однапред — не се брои кој колку ставил, се брои дали конструкцијата стои. Ви требаат само градежниот комплет, едно ќебе за да се означи градилиштето и десет до петнаесет минути; погодно за деца од четири до шест години. Успеало е ако на крајот децата заедно ја гледаат градбата и некој рече „ние ја направивме“ наместо „мојот дел е овој“. Ако конструкцијата се урне — уште подобро: урнатата кула е заедничка загуба и тоа зближува побрзо од секоја кула што останала исправена.
Најчестата грешка: „Тој е гостин, отстапи му“
Оваа реченица изгледа како воспитување во гостопримство. Во пракса прави нешто друго — му кажува на детето дека неговото право врз сопствените работи зависи од тоа кој влегол во собата. Резултатот е предвидлив: следниот пат детето ги крие играчките пред да сте му понудиле каквошто и да е, и одбива да ги извади дури и кога никој ништо не бара од него.
Втората најчеста грешка е спротивната крајност — возрасниот го зема предметот од рацете на детето и му го подава на гостинот за да ја „заврши сцената“. Сцената навистина завршува за триесет секунди. Но детето токму научило дека посилниот зема и дека протестот е бесмислен, а токму тоа подоцна ќе го применува врз помладото братче или сестриче.
„Ова не е за денес. Ела да ти го покажам возот.“ — реченица од шест зборови што штеди половина час скандал, доколку е извежбана пред да дојдат гостите.
Што правиме кога веќе се скарале
- Го одделувате предметот, не децата. Играчката оди на масата на три минути и никој не ја зема. Расправијата исчезнува побрзо отколку ако ги раздвоите децата по соби.
- Прашувате кој што сака, а не кој што направил. „Ти сакаш да градиш со плочките, а ти сакаш да ги подредиш по бои. Може ли и двете?“ Изненадувачки често може.
- Ако конфликтот е околу нешто што било во неприкосновеното трио, вие ја преземате одговорноста гласно: „Јас заборавив да го тргнам.“ Детето не смее да плаќа за пропуштената подготовка.
- По заминувањето на гостинот, одвојте пет минути за враќање на работите по местата — заедно. Овој ритуал го затвора денот и потврдува дека договорот бил вистински.
Како тоа да го претворите во навика, а не во еднократен трик
Ако братучедот доаѓа редовно — еднаш месечно, секоја втора недела — правете ја поделбата на купчињата секој пат, дури и кога нема нова играчка и напнатоста е нула. Три минути пред ѕвончето. Токму затоа што е здодевно и предвидливо, детето престанува да го доживува како одземање и почнува само да го прави тоа. Знак дека сте стигнале дотаму: еден ден ќе го затекнете како самото става два предмета во фиоката, без да сте кажале ниту збор.
А новата играчка? По една-две недели таа веќе не е доказ, туку само играчка. Тогаш детето обично самото ја вади и му ја подава на братучедот — без вие да сте се вмешале. Тоа е целиот напредок и не бара ништо повеќе од малку чекање и еден договор направен навреме.