Есенскиот распуст околу 1 ноември: игри за деца на 6-8 години на село, во гости и во колата
Краткиот меѓусеместричен распуст обично поминува во туѓи дворови, на скалилата пред куќата и на задното седиште. Еве конкретни игри што функционираат токму таму — без екрани, без претходна подготовка и без да им пречат на возрасните.
Колата запира пред портата на бабината куќа, вратите се отвораат и шест возрасни се прегрнуваат насред патот. Твоето шестгодишно дете стои со јакната до колена и веќе ја кажува онаа реченица: „Ми е здодевно.“ Не му е здодевно од куќата. Му е здодевно затоа што нема улога. Сите останати имаат — кој ги носи чантите, кој го пали шпоретот, кој ја реди масата. Само детето е багаж.

Токму тука се крши вообичаениот совет. Родителите тргнуваат со ранец полн со играчки од дома и се чудат зошто по дваесет минути ранецот е заборавен под масата. Донесената играчка се натпреварува со новото место — и губи. Работи обратно: играта треба да произлегува од самото место. Од дворот, од алејата, од чекањето во колата.

Зошто донесените играчки не функционираат, а една задача функционира
Многу деца на возраст од шест до осум години веќе бројат до сто, препознаваат букви и следат правило од два дела — но темпото се разликува од дете до дете, па приспособете ја задачата кон вашето. Тоа е возраста во која „најди и изброј“ на многу деца им е поинтересно од кутија со коцки за составување. Затоа силен потег е да го претвориш чекањето во задача со јасен крај. Не „поиграј се надвор“, туку „најди седум различни листови и подреди ги од најмалиот до најголемиот“. Првото е покана за здодевност. Второто има завршница.

Игра за деца во дворот: потера по осум работи
Потера низ дворот
Ви требаат само лист хартија, преклопен на четири, и молив — или директно го диктирате списокот на глас, ако сте ја заборавиле тетратката. Составувате список од осум работи што сигурно ги има во дворот или на улицата: нешто зарѓано, нешто што мириса, три различни камчиња, перо, жолт лист, нешто помало од палецот, нешто тркалезно, нешто што испушта звук. Детето се врти наоколу и собира, а возрасен го држи на око од дворот. Забрането е да се кинат цвеќиња од туѓи леи и да се допираат животни — тоа се кажува на почетокот, не по средина. Богатствата се редат на скалилото и детето раскажува каде го нашло секое. Помалото братче може да добие пократок список од четири работи. Потерата обично полни некаде помеѓу дваесет и пет и четириесет минути и добро легнува кај децата од шест до осум години. Знаете дека поминала добро кога детето ќе собере добар дел од списокот и умее да каже каде наишло барем на некои од нештата — „Перото беше зад кокошарникот, до сината кофа.“
Оваа игра издржува многу повеќе од еднаш. Наредниот ден списокот се менува и веќе е ред на детето да го измисли за возрасниот — тоа многу деца ги забавува дури повеќе отколку самото барање.
Игри за деца во колата: патна лента на враќање
Патната лента
За враќањето во колата дадете му на детето лист и три боички во боја, а ако немате — една хемиска работа исто така. Задачата е да го нацрта патот онака како што го гледа низ прозорецот: куќа, мост, стадо, бензинска пумпа, тунел, табла со име на село. Секоја нова работа се црта десно од претходната, така се добива долга лента. На секои десет минути објавувате: „Застанувачка!“ — и детето брои колку работи веќе има на лентата. Ако му се вртоглави од цртање во движење, префрлете на усна варијанта: набројувате на глас и детето го повторува целиот список секој пат од почеток. Цртањето обично полни дваесетина до триесет минути пат и е токму по мерка на шест- до осумгодишните. Доволно е на листот да се наниже низа работи по редот како што поминувале; ако детето сака дополнителен предизвик, нека проба да ги повтори последните неколку напамет — некои деца тоа го сакаат, други не, и двете се во ред.
Игри за деца додека се чека на маса, кога разговорот на возрасните нема крај
- „Кој сум јас?“ со роднини: во себе избирате личност од масата и детето поставува прашања само со одговор „да“ или „не“ — „Носи ли очила? Повисок ли е од тато?“ Пет прашања, потоа ги менувате улогите. Играта ретко се развлекува подолго од десетина минути, а кај шест- до осумгодишно дете убав знак е кога ќе погоди барем еднаш во рамките на петте прашања.
- Тивка математика со прибор: колку чинии има на масата, колку вилушки, што има повеќе и за колку. За осумгодишно дете додадете: „Ако дојдат уште тројца, колку чинии недостасуваат?“ Не одзема повеќе од пет до десет минути, а целта е скромна — детето да изброи две различни групи предмети и да каже која е побројна.
- Збор по збор: започнувате реченица, детето додава еден збор, вие следниот. Реченицата расте додека некој не се збрка и сите се насмеат. Оваа игра обично оди добро со деца од шест до осум години и трае десетина минути; знакот дека успеала е реченица толку долга што никој веќе не може да ја повтори без грешка.
- Џебни пари со цел: ако поминете низ селскиот дуќан, влезете заедно и дадете му 100 денари и една задача — детето само избира, само ги подава парите и само го проверува кусурот, додека вие цело време стоите до него и парите се кај детето само во тие неколку минути. За оваа возраст тоа за многу деца е цела авантура, не купување. Целата работа трае десетина минути, а вредноста е во тоа што детето само кажало што сака, само платило и само го проверило кусурот пред ваши очи, без вие да се вмешате.
- Помош со краен број: „Донеси седум дрва за печката“ обично функционира, „помогни му на баба“ поретко. Бројот прави разлика. Станува збор за кратка задача од неколку минути под надзор на возрасен, погодна за многу деца веќе од шестгодишна возраст. Успехот се мери едноставно: детето се враќа со дрвата и само го кажува бројот, дури и ако еднаш сте морале да потсетите.
Најчестата грешка: телефонот како прва помош
Детето се врти околу масата, некој возрасен воздивнува и телефонот излегува од џебот. Станува тивко — за триесет минути. Проблемот често доаѓа потоа: штом екранот се прибере, здодевноста се враќа посилна, бидејќи сè останато веќе изгледа бавно. И наредниот пат детето лесно може да не чека ниту пет минути, туку веднаш да го побара телефонот, бидејќи научило дека чекањето така се решава.
Втората по честота грешка е ветување без час. „Веднаш тргнуваме“ значи за возрасниот „штом го допиеме кафето“, а за шестгодишното дете — „веднаш“. Кажете наместо тоа: „Тргнуваме кога чичко ќе го допие кафето. Дотогаш имаш време за две игри.“ Детето тогаш знае колку трае чекањето и обично престанува да прашува.
Здодевното дете не сака забава. Сака да разбере каде е неговото место во она што го прават возрасните.
Што останува по распустот
Во недела навечер, пред враќањето на училиште, одвојте десет минути за листовите и камчињата од дворот. Залепете ги најубавите на едно картонче и напишете го датумот одозгора. Патната лента од колата оди до него. Тоа е целата сметка — но следниот распуст детето можеби само ќе праша дали пак ќе го правиме картончето. И така краткиот меѓусеместричен престој престанува да биде денови што едноставно поминале.