Yaz Tatilinde Çarpım Tablosu: Defter Olmadan Günde 15 Dakika
Temmuz ve ağustosta defterlere tablo yazmak yerine — kart oyunları, merdivenler ve mutfak eşyalarıyla çarpımı eylüle kadar canlı tutan kısa oyunlar.
Dokuz yaşındaki bir çocuk "altı, on iki, on sekiz…" diye sayıyor, otuz altıya kadar geliyor ve duruyor. Altı çarpı sekiz kaç eder diye sorunca sessizlik. Tabloyu biliyor, ama sadece baştan sona, bir tekerleme gibi; ortasından çekip çıkarırsan kayboluyor.
Çözüm defterde on sayfa tablo yazmak değil: günde toplam on beş dakikayı bulan, karışık sorulu kısa oyunlar — bir kart destesi, bir alışveriş oyunu ve merdiven ile sofrada söylenen birkaç soru. Yaz tatilinde üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin çoğunda yaşanan şey budur: sayıları unutmuyorlar, onlara erişimi unutuyorlar. Aşağıda bu on beş dakikanın nasıl kurulduğu adım adım anlatılıyor.
Çarpım tablosu neden defterde yazarak akılda kalmıyor
Çocuk "7 x 1 = 7, 7 x 2 = 14, 7 x 3 = 21" yazarken ray üzerinde ilerliyor demektir. Her sonraki cevap toplama yoluyla bir öncekinden çıkıyor, hafızadan değil. El çalışıyor, kafa uyuyor. Sonra sınıfta öğretmen bir dikdörtgenin köşe sayısıyla ilgili bir problemin ortasında "yedi kere dokuz kaç eder?" diye sorunca raylar ortada yok.
Gözden kaçırdığımız bir şey daha var: tatilde çocuk masa başında değil. Deniz kenarında, anneannenin bahçesinde, yola çıkmış bir arabada. Masa, defter ve kalem isteyen her tür tekrar yöntemi ikiden fazla kez gerçekleşmeyecektir. Bu yüzden burada ayakta, sesli ve elde hiçbir şey olmadan — ya da en fazla bir deste kartla — yapılan alıştırmalardan bahsediyoruz.
Çarpım tablosu hangi yaşta ve hangi çocukla tekrar edilir
Bu yazı 8-10 yaş arası çocuklar için — yani tabloyu okulda zaten görmüş ve onu sıfırdan öğrenmek değil, akılda tutmak durumunda olanlar için. Çocuğunuz çarpıma daha yeni giriyorsa sıra farklıdır: önce "üç kere dört"ün ne anlama geldiğini kavramak, sonra hız. Burada yalnızca ikinci kısımdan söz ediyoruz.
Başlamadan önce hangi tabloların gerçekten aksadığını anlamak faydalı. Hepsi değil. Genelde 2, 5 ve 10 sağlam durur; sorunlu olanlar 6, 7, 8 ve bazen 4'tür. Çocuğa yirmi karışık soru sorun ve yalnızca üç saniyeden uzun süre sessiz kaldığı ya da parmak saydığı soruları not edin. Bu liste yaz planınızın tamamı.
Çarpım tablosu günde 15 dakikada nasıl tekrar edilir
Ayrı bir zaman dilimi aramayın. Zaten olan şeylere iliştirilmiş üç dört kısa parçaya bölün:
- Arabada veya otobüste: "Altı sıra sekiz koltuktan kaç koltuk eder?" — birkaç dakikada bir tek soru, art arda değil. Malzeme: hiçbir şey. Süre: 2-3 dakika. Yaş: 8-10. Başarı ölçütü: yolculuk boyunca sorulan beş sorudan dördüne parmak saymadan cevap vermesi.
- Merdiven çıkarken: her basamak yedinin bir sonraki katı. İnerken tersten — 70, 63, 56… Malzeme: hiçbir şey, sadece merdiven. Süre: 1-2 dakika, günde iki üç kez. Yaş: 8-10. Başarı ölçütü: iki gün üst üste inişte de duraksamadan geri sayabilmesi; o zaman ertesi gün altılıya ya da sekizliye geçersiniz.
- Sofra hazırlarken: altı tabak iki çatal, dört bardak üç ağız — eldeki her ne varsa. Malzeme: mutfakta zaten olan tabak, bardak ve çatallar. Süre: 3-4 dakika. Yaş: 8-10. Başarı ölçütü: üç sorudan en az ikisine sayıları saymadan, doğrudan cevap vermesi ve bir soruyu kendisinin uydurması.
- Akşam, kart destesi — oturmayı gerektiren tek kısım; ayrıntıları hemen aşağıda.
Toplamda yaklaşık çeyrek saat çıkıyor ama parçaların hiçbiri ders gibi hissettirmiyor. Tam da bu yüzden altı hafta dayanıyor, defter ise üç gün.
Oyun 1: Zor Kartlar Destesi
Kartondan yirmi kart kesin — ön yüzde soru (örneğin 7 x 8), arka yüzde cevap. Sadece kendi listenizdeki sorular girsin, tablonun tamamı değil. Her akşam yatmadan önce çocuk desteyi çeker: hemen bilirse kart "tamam" yığınına gider; duraksarsa en alta geri koyulur. Malzemeler: karton veya eski kartvizitler, kalem, makas. Süre: 7-8 dakika. Yaş: 8-10. Üç akşam üst üste tüm deste duraksama olmadan "tamam" yığınına giderse başarılmış demektir — o zaman eski kartlardan beşini çıkarıp beş yeni kart eklersiniz.
Oyun 2: Pazardan Alışveriş
Biri satıcı, diğeri müşteri olsun. Müşteri "7 salatalık, tanesi 1 avro" ya da "6 kutu, kutusu 8 yumurta" ister, satıcı hesabı sesli söyler; sonra rolleri değiştirirsiniz. Yanlış yaparsa hemen düzeltmeyin — "kontrol et" deyin ve saymasına izin verin. Malzemeler: hiçbir şey, ya da mutfaktan birkaç gerçek ürün. Süre: 10 dakika. Yaş: 8-10. On siparişten en az sekizine parmak saymadan doğru cevap verdiğinde ve kendisi yeni bir sipariş önerdiğinde başarılmış demektir.
Çarpım tablosu ezberletirken en sık yapılan hata
Tabloyu sırayla soruyoruz. "Hadi şimdi yedili: yedi kere bir, yedi kere iki…" Çocuk kusursuz cevap veriyor, biz rahatlıyoruz, ama hiçbir şey test edilmiş olmuyor. O sadece kafasından yedişer yedişer topluyor ve biliyormuş gibi görünüyor.
Gerçek test yalnızca karışık ve farklı tablolar arasında geçiş yaparak olur: 8 x 4, sonra 6 x 7, sonra 9 x 3. Orada cevaplar iki saniye içinde geliyorsa — biliyordur. Gözler yukarı kayıyor ve dudaklar kımıldıyorsa — sayıyordur, hatırlamıyordur.
İkinci, daha sinsi bir hata: yavaş cevabı içimizi çekerek cezalandırıyoruz. Üç iç çekişten sonra çocuk risk almak yerine susmayı seçer. Önceden bir kural koymak daha iyidir — yanlış olduğunda sadece doğru cevabı sakince söyleyip aynı soruyu iki üç soru sonra tekrar sorun.
Çocuk tabloyu ezbere sayınca öğrenmiş olmaz. Başka bir konudaki sohbetin ortasında 6 x 7'ye cevap verdiğinde öğrenmiş olur.
Eylüle kadar hangi sonuç beklenmeli
Yedi sekiz sorunlu soruyla başlar ve yukarıdaki ritimle çalışırsanız makul hedef "tüm tabloyu sıfır sürede öğretmek" değildir. Makul hedef, o yedi sekiz sorunun otomatikleşmesi ve çocuğun tahta karşısında o kısa donmayı yaşamadan derse girmesidir. Gerisini okul üstlenir.
Değinilmeye değer bir şey daha: ağustos ortasına doğru yönü değiştirin. "Altı kere yedi" yerine "kırk iki — kaç kere kaç?" diye sorun. Bu ters soru, tatilin hemen ardından gelen bölme konusuna hazırlık yapar ve genellikle hem çocuğu hem ebeveyni hoş bir şekilde şaşırtır.