Çocuk odası için 20 dakika: oyun gibi geçen toplanma (5-7 yaş)
Ebeveynler için pratik bir rehber: Çocuk odasındaki bahar temizliği, çocuk tembellik ettiği için değil, görev fazla büyük tanımlandığı için suya düşer. İşte 20 dakikada işi bitiren, kronometreli iki çocuk odası toplama oyunu.
Cumartesi sabahı, hafta boyu süren okul telaşı geride kalmış, pencere açık, kışlık kıyafetler çoktan çamaşır torbasında. 'Hadi bugün temizlik yapıyoruz, sen odandan başla' dersiniz. Çocuk içeri girer, halıya oturur ve dört dakika sonra onu, toplaması gereken küplerden garaj inşa ederken bulursunuz. Sizi kızdırmak için yapmadı bunu. Sadece kendisi için hiçbir şekli olmayan bir cümle duydu: nereden başlayacağını bilmiyor, ne zaman bittiğini nasıl anlayacağını da bilmiyor.
Aynı odadaki yetişkinle altı yaşındaki çocuk arasındaki fark tam olarak bu. Siz bir sistem görürsünüz: oyuncaklar oyuncakların yanında, kitaplar rafta, kirliler sepette. Çocuksa iki yüz ayrı eşya görür ve aralarında hiçbir düzen yoktur. Bu yüzden 'ona sorumluluk öğretin' tavsiyesi işe yaramaz. İşe yarayan şey başka: dağınıklığa kurallar, bir kronometre ve birinin kazandığı bir final noktası vermek. Yani iyi bir çocuk odası toplama oyunu.
'Odanı topla' neden yanlış bir talimat
Çocuk gelişimi uzmanlarının sıkça hatırlattığı gibi, bu yaşlardaki çocuklar genellikle aynı anda yalnızca bir, en fazla iki ardışık yönergeyi akılda tutabiliyor; elbette bu çocuktan çocuğa değişir. 'Odanı topla' cümlesi ise içinde en az yedi görev barındırır: oyuncakları topla, kıyafetleri katla, kitapları yerine koy, yatağı düzelt, çöpü at, masayı sil, ayakkabıları düzenle. Bu cümle çocuğun kulağında şöyle bir şeye benziyor: birinin size cumartesi sabahı 'hadi bakalım, hayatını yoluna koy' demesi.
Bunun yerine sayısı ve sonu belli bir talimat verin. İkisinin nasıl farklı olduğuna kendiniz bakın:
- 'Odanı topla.' → Çocuk nereden başlayacağını bilemez ve iki dakika içinde dikkati dağılır.
- 'Yerden on eşya topla ve mavi kutuya koy.' → Bir sayı var, bir kutu var, bir bitiş var.
- 'Masayı düzelt.' → Belirsiz.
- 'Masada sadece lamba ve kalemlik kalacak. Geri kalan her şey bir yer bulacak.' → Çocuk 'bitti'nin nasıl göründüğünü görür.
- 'Öğlene kadar temizlik yapıyoruz.' → Sonu belirsiz.
- 'Kronometre bitene kadar temizlik yapıyoruz, 20 dakika, sonra dışarı çıkıyoruz.' → Bir sonu var ve ardından ne geleceği belli.
'Gizli Eşya' Oyunu
Nasıl Oynanır
Başlamadan önce odaya bakın ve zihninizden yerde duran bir eşya seçin, örneğin sarı balon ya da yatağın altındaki okul çorabı. Bunu bir kağıda yazın ve yazı aşağı bakacak şekilde masanın üzerine koyun, çocuk görmesin. 'Bu odada gizli bir eşya var. Onu yerine koyarsan kazanırsın' dersiniz. Çocuk toplamaya başlar ve her eşyadan sonra 'bu muydu?' diye sorar, siz de sadece 'henüz değil' ya da 'evet!' diye cevap verirsiniz. İşin sırrı şu: eşyayı ararken diğer her şeyi de toplar. Bulduğunda kağıdı çevirirsiniz, bu da cevabı anlık uydurmadığınızın kanıtıdır. Beş yaşındakiler tam da bu kısmı sever. Malzeme: bir kağıt, bir kalem ve bir kutu ya da oyuncak sepeti; Süre: 8-10 dakika; Yaş: 5-7 yaş, beş yaşındakilerde siz yüksek sesle sayarsınız, yedi yaşındakiler ise bir sonraki turu kendileri yönetip sizin için eşya saklayabilir; Başarı: kapıdan pencereye hiçbir şeye takılmadan yürüyebilecek kadar zemin temiz ve gizli eşya yerinde.
'Üç Ev' Oyunu
Nasıl Oynanır
Odanın ortasına üç farklı kap koyarsınız: bir çamaşır sepeti, bir karton kutu ve bir naylon poşet, ve onlara yüksek sesle isim verirsiniz: 'Bu kıyafetlerin evi, bu oyuncakların evi, bu da kimsenin geri dönmediği çöpün evi.' Yedi dakikalık bir kronometre kurarsınız ve yerdeki her eşya kendi evine gitmelidir. Çocuk yanılıp küplerin yanına çorap koyarsa siz düzeltmeyin, 'bu evde sadece oyuncaklar yaşar' deyip onun taşımasına izin verin. Sonunda oyuncak sepetini dolaba boşaltırsınız, kıyafetler çamaşır makinesine gider, poşeti ise çocuk kendisi kapının önüne, apartmanın çöp kovasına götürür. İşte tam bu dışarı çıkarma anı, çocuğun işinin bittiğini gördüğü andır. Malzeme: bir çamaşır sepeti, boş bir karton kutu ve bir naylon poşet, ayrıca telefon ya da mutfak kronometresi; Süre: toplama için 7 dakika, yerleştirme için 5 dakika daha; Yaş: 5-7 yaş; Başarı: sonunda üç kap da boş, yani odanın ortasında 'sonra'yı bekleyen hiçbir şey kalmamış.
Pratikte 20 dakika nasıl geçiyor
- 0-2. dakika: Temizlikten sonra ne yapılacağına birlikte karar verirsiniz: apartmanın önünde oyun, krep, bir çizgi film bölümü. Bunu yüksek sesle söylersiniz ki çocuğun acele edeceği bir şey olsun.
- 2-9. dakika: 'Gizli Eşya' — zemin neredeyse tamamen temizlenir.
- 9-16. dakika: 'Üç Ev' — bulunanları ayırıp yerlerine koyarsınız.
- 16-18. dakika: yatak. Hastane düzeni istemeyin, sadece: yastık üstte, yorgan düzeltilmiş, uyku oyuncağı en üstte.
- 18-20. dakika: tur. Çocuk odayı dolaşır ve gördüklerini yüksek sesle söyler: 'Zemin temiz. Masada sadece lamba var. Sepet boş.' Bu tur, temizliğin kendisi kadar önemlidir.
'Gizli eşyayı buldum ve onu ararken bütün odayı topladım.' Bu cümle, on hatırlatmadan daha çok işe yarar.
En sık yapılan hata: birlikte değil, çocuğun yerine temizlemek
Zararsız görünür. Çocuk yapı oyuncağıyla oyalanır, siz yanına çömelip 'sadece biraz yardım edersiniz', üç dakika içinde odanın üçte ikisini toplarsınız. Sonuç: temiz bir oda ve hiçbir şey öğrenmemiş bir çocuk. Bir dahaki sefere daha bilinçli şekilde oyalanacaktır, çünkü yazılı olmayan kuralı çözmüştür: yeterince oyalanırsam annem işi bitirir.
Rolleri değiştirin. Siz de aynı odada temizlik yapın ama kendi payınızı: pencere, perde, sizin olan yerdeki kitap yığını. Çocuk herkesin çalıştığını ama kimsenin onun yerine çalışmadığını görür. Gerçekten yardım etmeniz gerekiyorsa elinizle değil sözünüzle yardım edin: küpleri kendiniz toplamak yerine 'küpler hangi evde yaşıyor?' diye sorun.
İkinci sık hata: para vaat etmek. Toplu bir oda için verilen yirmi lira tam olarak üç kez işe yarar, sonra fiyat yükselir ve çocuk her hareketten önce 'peki bana ne veriyorsun?' diye sormaya başlar. Yine de temizliği harçlıkla ilişkilendirmek istiyorsanız ikisini ayrı tutun: harçlık haftalık ve sabittir, oda ise para verildiği için değil, orada yaşandığı için toplanır.
20 dakikadan sonra geriye ne kalır
Kusursuz bir düzen kalmaz, bu zaten gerçekçi değil ve amaç da bu değil. Geriye başka bir şey kalır: çocuk artık nereden başlanacağını biliyor. Bir sonraki cumartesi sadece 'hadi, üç ev' derseniz, hiçbir ek açıklama olmadan bunun ne anlama geldiğini anlayacaktır. Buradan sonra çocuk odası toplama oyunu yavaş yavaş geride kalır; birçok ailede birkaç hafta düzenli tekrardan sonra geriye alışkanlık kalır, kimi çocukta bu daha uzun sürer. O zamana kadar kronometreyi çalıştırmaya devam edin.