Çocuk oyun alanında kenara çekiliyor: 5-7 yaş için yabancı bir gruba katılmayı gerektirmeyen oyunlar
5-7 yaş arası, oyun alanında diğer çocuklara katılmak istemeyen çocuklar için pratik oyunlar. Çocuğu gruba doğru itmek yerine, diğerlerinin fark edip kendiliğinden yaklaşabileceği paralel bir oyun kullanıyoruz.
Altı çocuk halat piramidine tırmanıyor, bağırıyor, sırayla iniyor. Sizinki kum havuzundan iki adım uzakta duruyor, su şişesini sıkıca tutuyor ve izliyor. Siz "Git yanlarına, seni de almalarını iste" diyorsunuz. Çocuk başını sallıyor, hayır. Bir daha söylüyorsunuz, biraz daha ısrarcı. Çocuk yanınızdaki banka oturuyor ve artık kimseye bakmıyor bile.
Bu an ülkedeki her oyun alanında tekrar tekrar yaşanıyor ve neredeyse hep yanlış yorumluyoruz. Çocuğun nasıl katılacağını bilmediğini düşünüyoruz, bu yüzden ona nasıl yapacağını anlatıyoruz. Oysa çoğu zaman çocuk bunu zaten biliyor — sadece bedelinin yüksek olduğunu düşünüyor. Yirmi dakikadır süren bir oyuna girmek demek, kuralları anlamamak, en sonda kalmak ve herkesin önünde "seni istemiyoruz" riskini göze almak demek. Tanımadığı bir davette yetişkin bir insan da tıpatıp aynısını yapar: kendine bardakların durduğu masanın yanında bir iş bulur.
"Git tanış" neden bu kadar az işe yarar
"Git tanış" talimatı bütün riski çocuğun üstüne yıkar. Çocuk yabancı bir oyunu bölmek, doğru kelimeleri bulmak ve reddedilmeye katlanmak zorunda kalır — üstelik hepsi bir arada, herkesin gözü önünde. 5-7 yaş çocuklarında bu genellikle gruptan iki metre uzakta sessizce beklemekle sonuçlanır ve diğerleri bunu fark bile etmez.
Ters yön çok daha kolaydır. Çocuk kendi oyununa başlar, yeterince görünür ve ilgi çekici olsun yeter, kapıyı da açık bırakır. Bu yaştaki çocuklar başkalarının yaptığı işe karşı son derece meraklıdır — biri kumda kanal açıyor ya da taşları sıraya diziyorsa, mutlaka biri gelip bakar. O zaman sizin çocuğunuz kabul edilmeyi rica etmez. O artık ev sahibidir.
Diğerlerinin kendiliğinden katıldığı oyun
Kum havuzunda nehir
Sadece bir şişe su (yarım litrelik de olur), plastik bir kap ya da kapak ve çocuğun elleri yeterli. Kum havuzunun boş bir köşesine oturun ve kolunuz uzunluğunda ince bir kanal kazmaya başlayın. Sonra biraz su dökün ve nereye kadar ulaştığına bakın. Çocuk suyun kumun yüksek olduğu yerde durduğunu hemen fark eder ve düzeltmeye başlar. 15-25 dakika sürer, 5-7 yaş için uygundur. En az bir başka çocuk gelip "Ne yapıyorsun?" diye sorar ve sizinki de çekinmeden bir iki kelimeyle cevap verirse başarmışsınız demektir. Kimse gelmezse de bu bir başarıdır, yeter ki çocuğunuz bankaya dönmek yerine sona kadar kum havuzunda kalsın. Başka bir çocuk yanınıza yapışırsa, genel bir "birlikte oynayın" yerine somut bir görev verin: "Sen gölün taşmamasına bak, biz yukarı doğru kazıyoruz."
Kritik nokta, başlangıçta oyunun içinde olmanız ve sessizce çekilmenizdir. İlk beş dakikadan sonra fikir önermeyi bırakın. Başka bir çocuk gelirse ayağa kalkıp bir banka mesafe uzaklaşın — kum havuzunun yakınında bir yetişkinin varlığı daha cesur çocukları bile geri çekilmeye iter.
Oyun alanı kalabalıkken ve kum yoksa
On şey avı
Bir kağıt kalem ya da sadece bir elinizin parmakları yeterli. Oyun alanının kendisinde bulunacak kısa bir liste hazırlayın: pürüzsüz bir şey, ses çıkaran bir şey, üç farklı şekilde yaprak, en uzun dal, üzerinde nokta olan bir taş. On madde fazlasıyla yeterli. Oyun 10-15 dakika sürer, 5-7 yaş için uygundur. Çocuğunuz oyun alanını en az iki kez dolaşıp size yapışmadan grubun yanından geçerse başarılı sayılır — kendi alanlarında hareket eder ama kendi amacı vardır, bu da gerginliği azaltır. Çoğu zaman biri "Ama ne arıyorsun?" diye sorar ve arayışa katılır, çünkü liste açıktır ve herkes istediği an dahil olabilir. Bu olursa yeni çocuk için özel bir madde ekleyin: "Ahmet, sen sarı bir şey buldun."
Çocuğun hazır taşıyabileceği üç cümle
Ona bir nutuk gerekmiyor. Kalbi hızlı atarken tam o anda kelime uydurmak zorunda kalmaması için evde prova edilmiş iki üç hazır cümle yeterli:
- "Ben de katılabilir miyim?" — kısa ve neredeyse her oyunda işe yarar.
- "Ben burada bekçilik yapayım." — yer istemek yerine bir görev önerir, diğer çocuklar yardımı nadiren reddeder.
- "Sonra gelirim." — çocuk kendini kötü hissetmeden reddetmek istediğinde kullanacağı cevap budur. Bunu söylemeye hakkı olduğunu açıkça öğretin.
- "Siz ne yapıyorsunuz?" — rica yoluyla değil merak yoluyla girmek; çocuklar kendi oyunlarını anlatmayı severler.
Bunları evde başka bir oyun oynarken prova edin — siz katılmak isteyen çocuk olun, o da sizi reddeden grup olsun. "Yarın daha cesur ol" sohbetinden çok daha fazla iş görür bu gülüşmeler.
En sık yapılan hata: çocuk yerine konuşmak
Gruba gidip "Merhaba çocuklar, bu Elif, sizinle oynayabilir mi?" diyoruz. O an için işe yarar — çocuklar genelde başlarını sallar, çünkü karşılarında bir yetişkin durmaktadır. Ama burada iki şey olur. Birincisi, çocuk artık "annesinin getirdiği çocuk" olarak damgalanmıştır ve oyun alanında bu hatırlanır. İkincisi, bir dahaki sefere de aynısını bekleyecektir: durup size bakacak, siz gidip meseleyi hallederken. Beceri gelişmez, bağımlılık pekişir.
İkinci hata, sesli kıyaslamadır: "Bak Kerem herkese direkt katılıyor." Çocuk bunu tavsiye olarak değil, bir değerlendirme olarak duyar — ve bir dahaki sefere yeniden değerlendirilmemek için daha da geri çekilir.
Üçüncüsü, rüşvetler. "Çocukların yanına gidersen sana 2 avroluk dondurma alırım." Böylece oyun ödüllü bir göreve dönüşür ve çocuk, diğerlerinin bedavaya yaptığı bir şey için neden ücret aldığını sorgulamaya başlar.
Kendi başına ama ilgiyle oynayan çocuk, grubun yanında durup hiçbir şey yapmayan çocuktan gruba çok daha yakındır.
Her şeyi bozmadan nasıl ayrılınır
Ayrılmadan 5 dakika önce uyarın ve oyunun nerede biteceğini somut söyleyin: "İki kanal daha kazıp gidiyoruz." Başka bir çocuk katılmışsa, vedaya yardımcı olun: "Yarın yine buradayız, beşten sonra, istersen sen de gel." Bu tek cümle, bir kerelik karşılaşma ile bir tanışıklık arasındaki farkı yaratır; tanışıklık da bir sonraki gelişte tüm gerginliği ortadan kaldıran şeydir — artık orada tanıdığı biri vardır.
Ve açıkça söylenmesi gereken bir şey daha: bazı çocuklar tek başlarına iyi hissettikleri için katılmak istemez. Çocuğunuz 20-30 dakika boyunca dikkatle oynuyor, iyi bir ruh haliyle dönüyor ve bir yerde — bahçede, apartmanda, ailede — en az bir arkadaşı varsa, oyun alanı çözülmesi gereken bir sorun değildir. Sadece kazmayı tercih ettiği bir yerdir.