Nisan'da Terasta Sulama Zamanı: 6-8 Yaş Çocuklar İçin Sulama Kabı, Bardak ve Tohum Oyunları
Haftada üç kere çocuk sulama kabını alıyor, iki dakika sonra ortadan kayboluyor. İşte terasta sulamayı kurallı, ölçülü ve sonucu görünür bir oyuna çevirmenin yolu — fideleri boğmadan.
Cumartesi sabahı, güneş terasın korkuluğuna kadar gelmiş, saksılardaki toprak açık renkli ve çatlamış. Sulama kabını yedi yaşındaki çocuğa veriyorsunuz; ilk iki saksıyı taşırana kadar suluyor, üçüncüyü atlıyor, sulama kabını yerlere bırakıp tablete dönüyor. Terasta geçirdiği toplam süre: üç dakika.
Genellikle verilen tavsiye, çocuğu sorumluluk geliştirsin diye bitki bakımına dahil etmektir. Ama sorumluluk, sıkıcı bir hareketi tekrarlamaktan gelmez. Kendi eyleminin bir şeyi değiştirdiğini görmekten gelir. Sulanmış bir sardunya, sulanmamıştan farklı görünmez — sonuç ancak günler sonra ortaya çıkar. Çocuk da bu yüzden sıkılır: işin geri bildirimi yoktur.
Çözüm, çocuğa yalvarmak değil, terasa sayılabilen ve karşılaştırılabilen şeyler koymaktır. Ölçü çizgili bardaklar. Toprağa saplanmış bir kibrit çöpü. Tarihli bir defter. Birdenbire sulama, anneye yapılan bir hizmet olmaktan çıkıp bir kontrol işine dönüşür — bu yaştaki çocuklar da kontrol etmeyi sever.
Bunun için nisanın tam zamanı olmasının nedeni
Nisan ayında bardaktaki fideler gözle görülür hızda büyür — domates ya da fesleğen bir ayda değil, birkaç günde yeni yaprak verir. İşte bu hız, öğretici malzemenin ta kendisidir. Temmuzda hazır saksı çiçekleriyle başlarsanız, çocuğun gözlemleyecek bir şeyi olmaz. Nisanda vardır.
İkinci avantaj ise hava koşullarıdır. Nisan günleri terasta bazen sıcak, bazen yağmurlu geçer; bu da "bugün gerçekten sulamak gerekiyor mu" sorusunu bir formaliteden çıkarıp gerçek bir soruya dönüştürür. Parmağını toprağa sokmayı ve "hayır, ıslak, yarına bırakalım" demeyi öğrenen çocuk, birçok yetişkinin bile kavrayamadığı bir şeyi kavramış olur.
Parmak testi: çocuğun sulayıp sulamayacağına kendi kendine karar vermesi
Her türlü oyundan önce, tek başına metnin geri kalanından daha çok işe yarayan bir kural: çocuk işaret parmağını ilk boğuma kadar toprağa sokar. Parmağını ıslak ve toprak yapışmış çıkarırsa, bugün sulama yok. Toprak kuruysa ve parmaktan dökülüyorsa, suluyoruz. Hepsi bu.
Bunu sesli söylemesini isteyin: "Üçüncü saksıyı kontrol ettim, kuru, sulanacak." Sesli söylenen kontrol akılda kalır; sessiz olan atlanır. Çocuk bir gerekçeyle sulamayı reddedebildiğinde artık bir emri yerine getirmiyor, karar veriyor demektir.
Ölçü çizgili bardak: her saksı tam olarak ne kadar su içiyor
Dört-beş adet şeffaf plastik bardak, kalıcı bir keçeli kalem, sulama kabı ve etiket bandı gerekiyor. Kalemle bardağın dışına üç çizgi çekip 1, 2, 3 diye numaralandırıyorsunuz — bunlar ölçü birimleri. Birlikte hangi saksının kaç birim su alacağına karar verirsiniz: büyük sardunya üç bardak, fesleğenli bardak yarım, köşedeki kaktüs bu hafta hiç. Çocuk her saksıya sayısını yazdığı bir etiket yapıştırır ve her sulamada sulama kabını doldurup sesli sayar. İlk seferinde yaklaşık 20 dakika sürer, sonrasında haftada 10 dakika. 6-8 yaş aralığındaki çocuklar için uygundur; altı yaşındakilerin çizgi çekerken yardıma ihtiyacı olur. Bir sonraki sulamada çocuk etiketlere bakmadan hangi saksının kaç bardak alacağını kendi kendine söyleyebiliyorsa ve saksıların altında göllenme yoksa, oyun başarılı sayılabilir.
Bu oyun terasın en sık karşılaşılan sorununu bir çırpıda çözer: taşırma. Su bardaklara paylaştırıldığında çocuk yarım sulama kabını tek bir fideye boca edemez.
Ölçü çöpü: fidenin haftalık boy uzaması
Kibrit çöpü ya da kürdan, ince bir iplik, bir cetvel ve kurşun kalemli küçük bir defter gerekiyor. Sulama gününde çocuk seçtiği bitkinin yanına bir çöp saplar ve topraktan en yüksek yaprağa kadar bir iplik gerer. İpliği kesip tarihin yanına deftere yapıştırır ve kaç santim olduğunu yazar. Ertesi hafta aynısını yapar ve yeni ipliği eskisinin altına yapıştırır — aradaki fark, çocuğun iyi hesap yapmasına gerek kalmadan çıplak gözle görülür. Haftada beş dakika sürer; cetvel okumayı istedikleri için en çok 7-8 yaşındakilere uygundur. Üç hafta sonra çocuk defterde fidenin en çok hangi hafta büyüdüğünü gösterebiliyor ve nedenini söyleyebiliyorsa — daha fazla güneş, daha sıcak bir yere taşınma, yeni yaprak — oyun başarılı sayılır.
Burada hemen görünmeyen bir şey oluyor: çocuk, bakımı haftalarca ertelenen bir sonuçla ilişkilendirmeyi öğreniyor. Bu tam olarak ileride ders çalışırken ihtiyaç duyacağı beceri.
En sık yapılan hata: sulamayı ödüllü bir zorunluluğa çevirmek
Klasik yöntem, buzdolabına asılan yıldızlı çizelgedir — beş sulanmış saksı bir yıldız, on yıldız bir ödül. İki hafta işe yarar. Sonra çocuk yıldızı toplamak için mekanik biçimde sular, toprağa bakmayı bırakır ve kontrol etmek yerine "bu kadar yeter mi" diye sormaya başlar.
Sorun şu ki ödül, aslında gözlemlenmesi gereken şeyin yerine geçiyor. Amaç yıldız olduğunda bitki, yoldaki bir engele dönüşüyor. Bu yüzden ödülü bir rolle değiştirin: çocuk "anneye yardım etmiyor", terasın sorumluluğunu üstleniyor — bugün hangi saksının su alacağına o karar veriyor, bir yaprak solmuşsa bunu o haber veriyor. Davranıştaki fark üçüncü haftaya kadar görünür hale gelir.
İkinci en sık hata: büyük bir sulama kabı vermek. İki litrelik dolu bir sulama kabı iki kilodan ağır gelir ve altı yaşındaki çocuk onu eğik tutamaz. Bu yüzden su, toprağa değil yapraklara sıçrayarak dökülür. Küçük bir sulama kabı, yarısına kadar doldurulmuş, hatta kapağı delinmiş bir şişe bile bu sorunu ortadan kaldırır.
"Bugün domatesi sulamıyorum. Parmağımı soktum, toprak ıslak, dün yağmur yağmış." — yedi yaşındaki bir çocuğun kurduğu bu cümle, bir ay boyunca sulanan saksılardan daha değerlidir.
Bütün bunların işe yaraması için terasa ne koymalısınız
- Bir litreyi geçmeyen küçük bir sulama kabı — daha büyüğü dökülen su ve ıslak çorap garantisidir.
- Ölçü çizgileriyle işaretlenmiş dört-beş şeffaf bardak; şeffaf oldukları sürece yoğurt kapları da olur.
- İri taneli bir paket tohum — fasulye, kabak, ayçiçeği. İnce taneli tohumlar (maydanoz, kekik) başlangıç için uygun değildir, çünkü görünmezler ve çabuk çimlenmezler.
- İplikler ve tarihler için yumuşak kapaklı bir defter; elektronik dosya değil, çünkü kağıt yapıştırılıyor.
- Fide dikimi günü için saksıların altına serilecek naylon ya da eski gazete.
- Yeni bir şey alacaksanız, bir paket tohum ve küçük bir sulama kabı 3-5 €'ya çıkar; daha fazlasına gerek yok.
Nisan'dan sonra nasıl devam edilir
Mayıs ortasına doğru bardaklardaki fideler büyük saksılara aktarılır ve oyun değişir: artık her hafta boy ölçülmez, çiçek ve ardından meyve sayılır. Defter aynı kalır — çocuk yazmaya devam eder, sadece başlık değişir. Nisanda başlamışsa, haziran ortasındaki ders yılı bitimine kadar üç tam aylık kayıt birikmiş olur ve genelde bunları sınıfta göstermek ister.
Ve kaçırılmaması gereken bir şey daha: bir bitkinin ölmesine izin verin. Kasıtlı olarak değil, sadece çocuğun yerine siz kurtarmayın. İki hafta sulanmamış, solmuş bir fesleğen, neden-sonuç ilişkisini herhangi bir açıklamadan daha iyi anlatır. Onun yerine yeni bir tohum ekip baştan başlarsınız — bu sefer çocuk hatırlar.