Прво одделение по летото: кои сметачки вештини вреди да ги проверите во последните две недели од август
Краток список со вештини кои навистина влијаат на стартот во прво одделение, и две домашни проверки од по 15 минути. Без учебници и без седење на биро.
Детето на масата брои на глас: „Едно, две, три… четиринаесет, петнаесет.“ Баба му плеска со рацете. Потоа ставате пред него седум копчиња и прашувате колку се – тоа повторно почнува одново, со прст на секое копче, а на второто броење вели шест. Токму таа разлика одлучува како ќе му биде во септември, а не до каде стигнува броењето.
Учителката во прво одделение нема да го праша детето да брои до сто. Ќе му даде сликичка со јаболка и ќе каже да ги собере со уште две. Ако количеството „седум“ не е стабилно во главата, секоја задача се претвора во бавно пребројување со прсти одново – детето не е слабо по математика, туку броењето му е рецитирање, а не сметање.
Кои вештини заслужуваат проверка сега
Списокот подолу е нарочно краток. Ако во текот на овие две недели го опфатите само него, детето влегува подготвено – останатото е работа на учителот.
- Препознава колку предмети има до 5-6 наеднаш, без да ги брои еден по еден – гледа три вилушки и вели „три“.
- Брои предмети така што допира секој точно по еднаш, а последниот кажан збор е одговорот. Ако го прашате повторно „Колку се?“, го повторува бројот, наместо повторно да брои.
- Споредува две купчиња и вели кое е повеќе и за колку – не само „ова“, туку „ова, за две повеќе“.
- Го разложува броевите до 10: знае дека 5 е 4 и 1, но и 3 и 2. Ова е основата на целото собирање во прво одделение.
- Знае кој број доаѓа по 6 и кој пред 6, без да брои од еден.
- Ги препознава цифрите од 0 до 10 на хартија и ги поврзува со количество – гледа напишано 8 и става осум макарони.
- Разликува круг, квадрат, триаголник и правоаголник и ги наоѓа во собата.
- Подредува три предмети по големина и користи зборови како „поголем“, „најмал“, „подолг“.
Забележете што недостасува: пишување цифри со молив, собирање до 20, задачи со текст. Нив ќе ги учат во училиште и нема смисла да ги преземате однапред во август.
Проверката се прави на кујнската маса, не на бирото
Штом извадите тетратка, детето сфаќа дека го испитувате и почнува да погодува што сакате да чуе. Неговите одговори престануваат да бидат веродостојни. Затоа проверувајте додека работите нешто друго – додека сечете лубеница, подредувате чевли, чекате на ред.
Масата со пет чинии
Пред ручек побарајте од детето да подреди за сите. Ви требаат само чиниите, вилушките и салфетките што и онака ги вадите, а самата проверка трае околу 10 минути. Погодна е за деца на 6 и 7 години. Кажете: „Ние сме четворица, а вечерва доаѓа и тетка ти. Колку чинии да извадиме?“ Потоа: „Колку вилушки ќе ти требаат, ако секој има по една?“ и „Извадив три салфетки, а треба пет – колку уште?“ Слушајте не одговорот, туку начинот: дали брои со прст низ воздух, дали секој пат почнува одново, дали знае дека четири и едно е пет, без да брои. Сметајте дека се справило ако го каже точниот број кај најмалку два од трите прашања и барем еднаш одговори наум, без да ги брои предметите еден по еден.
Осум макарони во две шепи
Ви требаат шепа сурови макарони или грав и две чинии; издвојте 15 минути, најдобро за дете на 6-7 години. Пребројте заедно осум макарони и поделете ги како и да е во двете чинии – на пример 5 и 3. Кажете: „Пет тука, три тука, вкупно осум.“ Потоа покријте ја едната чинија со рака и прашајте: „Тука се три. Колку се кријат под мојата рака?“ Менувајте ја поделбата: 6 и 2, 4 и 4, 7 и 1. Ако тргне тешко, спуштете се на пет макарони. Детето се справува кога кај број до 8 погодува точно барем три од пет пати, без да ја кревате раката – тоа значи дека веќе го држи количеството во главата, а не само пред очите.
Најчестата грешка: се тренира броењето, наместо разбирањето
Родителот слушнува дека детето брои до 50 и одлучува да го докара до 100. Две недели подоцна детето брои до 100 – и пак не може да каже колку се шест лажички, без да ги допре. Причината е едноставна: броењето до 100 е словесен низ, како песна. Мозокот го паметува како низа зборови, не како количества. Затоа тој расте, без ништо друго да се промени.
Втора варијанта на истата грешка: работни листови со дваесет примери. Детето ги решава броејќи на прсти дваесет пати, а вештините му остануваат исти, само што веќе му е здодевно од математика. Покорисни се пет прашања на ден, поставени во движење, отколку цела страница на биро.
И трето – итно поправање. Детето вели „шест“ наместо „седум“, вие велите „не, седум“ и тоа запомнува дека математиката е поле во кое греши. Наместо тоа кажете: „Ајде да провериме заедно“ и пребројте гласно, ставајќи ги предметите настрана еден по еден. Разликата е во тоа што детето гледа од каде доаѓа точниот одговор.
Броевите се насекаде, се додека не седнете да ги учите
Во продавница дајте му на детето 2 € и кажете му да избере нешто што чини помалку. Нека ги спореди двете етикети и каже кој е помалиот број. На автобуска постојка броете колку луѓе чекаат, потоа колку останале откако се качиле тројца. Дома прашувајте колку скалила има до влезот – и следниот ден дали се толку, колку што биле вчера.
Ако детето може да ви каже колку чаши да извади за гостите, пред да ги преброи, тоа значи дека има чувство за бројки. Тоа е вештината која подоцна го носи собирањето.
Две недели се доволни за сето ова, со по петнаесет минути на ден и без ниту еден работен лист. Забележете си кои од осумте вештини куцаат – не за трескаво да ги наваксувате, туку за да знаете што да ѝ кажете на учителката во септември. Реченица како „брои добро, но се збунува при разложување на броевите до 10“ ѝ врши многу поголема работа отколку „учеше преку летото“.