Anaokulunda ilk hafta: çocuk kapıda ağlarken ne yapmalı
Sabahları ayrılık gözyaşları söz vermekle geçmez ve sessizce sıvışmakla da yok olmaz. İşte 5-7 yaş arası çocuklar için somut oyunlar ve kapıdaki beş dakikayı yönetecek net bir senaryo.
Saat sekize on beş var, koridor yeni ayakkabı kokuyor, çocuk kolunuza asılmış aynı şeyi tekrarlıyor: "Biraz daha, sadece biraz daha." Öğretmen elini uzatıyor, siz tereddüt ediyorsunuz, üçüncü kez daha sarılmak için geri dönüyorsunuz — ve genellikle tam da bu üçüncü sarılma ikinizi de ağlatıyor. Kötü bir şey yaptığınız için değil. Ayrılığın bir sonu yok çünkü, oysa çocuğun aradığı şey tam olarak bu son.
5-7 yaşındaki çocuklar artık sözleri ve zamanı anlar, ama yalnızca zaman görebilecekleri bir şeye bölündüğünde. "Öğleden sonra gelirim" hiçbir anlam ifade etmez. "Öğle uykusundan sonra ve meyvelerinizi yedikten sonra gelirim" çok şey ifade eder. Bu yazıdaki her şey buradan başlıyor.
"O bakmıyorken gideyim" neden size geri döner
Sıvışmak bir kez işe yarar. Çocuk arkasını döner, siz yoksunuzdur, kimse ağlamaz — siz de rahatlayarak çıkıp gidersiniz. Ertesi gün ise elinizi bir saniye bile bırakmaz, çünkü yeni bir şey öğrenmiştir: annesi haber vermeden ortadan kaybolabilir. Böylece sabah ağlaması, gün boyu kapıyı gözetlemeye dönüşür.
Aynısı tam tersi için de geçerli — orada kalmak. "Sadece sakinleşene kadar" diyerek yirmi dakika kalan bir ebeveyn, aslında çocuğa ağlamanın birlikte geçirilen süreyi uzattığını öğretir. Çocuk da son derece mantıklı bir şekilde ertesi gün daha uzun ağlar. Çözüm bu iki uç arasında değil, ikisinin de dışındadır: kısa, net, her zaman aynı olan ve çocuğun ezbere bildiği bir ayrılış — pazartesi sabahı kapı eşiğinde uydurulmuş değil, cumartesi günü evde prova edilmiş bir ayrılış.
Kapı senaryosu: değişmeyen beş cümle
Kısa bir ritüel oluşturun ve bunu her seferinde birebir aynı şekilde uygulayın — aynı kelimeler, aynı sıra, aynı süre. Gün iyi geçse bile doğaçlama yapmayın.
- Her zaman aynı yerde durun — örneğin koridorun ortasında değil, üçüncü askının yanında.
- Onun boyuna inmek için çömelin ve sırada ne olduğunu söyleyin: "Şimdi sen içeri giriyorsun, ben işe gidiyorum."
- Ne zaman döneceğinizi saatle değil, bir işaret noktasıyla söyleyin: "Öğleden sonra kahvaltısından sonra geliyorum."
- Ritüeli yapın — iki sarılma ve el çırpma, ya da birlikte bulduğunuz her ne ise. Yüksek sesle sayın: "Bir, iki — hadi bakalım."
- Gidin. Geri dönüş yok, dördüncü sarılma yok, "gerçekten ağlayacak mısın?" yok.
Gitmek en zor kısımdır ve çocuğun hatırında kalan da tam olarak budur. Geri dönerseniz, tüm senaryo anlamını yitirir, çünkü sonu artık pazarlığa açık hale gelir.
Peluş ayıcıkla ayrılış provası
Bu oyun evde, tercihen kimsenin acelesi olmadığı pazar öğleden sonraları oynanır. Sadece bir peluş oyuncak, bir kapı ve bir saat ya da zamanlayıcılı bir telefon gerekir. Çocuk "ebeveyn", ayıcık "çocuk", siz de öğretmensiniz. Çocuk ayıcığı kapıya kadar geçirir, sabah duyacağı aynı beş cümleyi söyler, iki kez sarılır ve dışarı çıkar. Sonra rolleri değiştirirsiniz — siz onu geçirirsiniz. Üç kez oynayın ve daha fazlasını istese bile durun. Yaklaşık 10 dakika sürer, 5-7 yaş için uygundur. Çocuk, yetişkinin ne zaman döneceğini kimseden yardım almadan kendi söyleyebiliyorsa — örneğin: "Öğleden sonra kahvaltısından sonra geliyorsun" — işe yaramış demektir. Daha ikinci denemede cümlenin tamamını tek başına kuruyorsa, prova görevini yapmıştır.
Yarım resim cebi
Bir kağıt, makas ve boya kalemleri alın. Çocuk basit bir şey çizsin — kalp, araba, köpek — sonra resmi ikiye kesin. Yarısı çocuğun cebine ya da çantasının yan cebine gider, diğer yarısı sizin çantanızda kalır ve çocuk onu oraya koyduğunuzu görmelidir. Kural tektir: içi sızladığında cebindeki kağıt parçasına dokunur, akşam da iki yarım masada bir araya gelir. Bir kerelik hazırlığı 15 dakika sürer, sonrasında her sabah işe yarar. 5-7 yaş için uygundur, büyükler çocuk makasıyla kendileri kesebilir. İki üç gün sonra çocuk ağlamak yerine kendiliğinden cebine uzanıyorsa ya da akşam size kağıdı gösterip ne zaman dokunduğunu anlatıyorsa işe yaramış demektir. Resmi her hafta değiştirmeyin — asıl fikir hep aynı resim olmasıdır.
Dönüş yolu için "Üç Şey" oyunu
Öğleden sonra "Nasıl geçti?" diye sormayın. Cevap her zaman "İyi" olur ve sohbet biter. Bunun yerine üç şey oyunu oynayın: çocuk yediği bir şeyi, duyduğu bir şeyi ve onu güldüren bir şeyi sayar. Siz de kendi gününüz için aynısını yaparsınız. Eve yürürken beş dakika sürer ve anaokulunu, anlatılacak bir şeyin olduğu bir yere dönüştürür — sadece bırakıldığı bir yer olmaktan çıkarır.
Bu arada, gerçek bir sorun olup olmadığını anlamanın da yoludur bu. Sabahları ağlayan ama öğleden sonra beş hikâye anlatan çocuk normal şekilde uyum sağlıyordur. Hem öğleden sonra hem akşam sessiz kalan ve üçüncü gün ne yediğini bile söylemeyi reddeden bir çocuk ise öğretmenle konuşmayı hak eder — onu suçlamak için değil, günün içinde neler gördüğünü sormak için.
En sık yapılan hata: kesilen ağlamanın ödülü
"Ağlamazsan öğleden sonra sana marketten 2 avroluk bir şey alırım." Zararsız gibi görünür ve bazen işe de yarar — ama sadece bir kez. Sorun şu ki bu şekilde ağlamak bir para birimine dönüşür. Çocuk gözyaşlarının bir bedeli olduğunu hemen kavrar ve pazarlığa başlar: bugün küçük bir şey için ağlamayı kesti, yarın daha fazlasını ister, öbür gün de değeri düştüğü için daha çok ağlar. Üstelik bu ödül, çocuğa hissettiği duygunun durdurulması gereken yanlış bir şey olduğunu söyler.
Daha iyi bir yol ödül değil, kayıt tutmaktır. İlk on gün için bir takvim hazırlayın ve her akşam çocuk bir çıkartma yapıştırsın — ağlamadığı için değil, sadece o gün geçtiği için. "Bugün dördüncü gündü. Hafta sonuna altı gün kaldı." Saymak zamanı görünür kılar, görünür olan zaman da vaat edilen herhangi bir alışverişten daha çok rahatlatır.
Çocuk kolay olacağına dair söz vermenizi istemiyor. Kapıda tam olarak ne zaman göründüğünüzü bilmek istiyor.
Bu beş dakikada söylenmemesi gerekenler
- "Sen artık büyük bir çocuksun, büyükler ağlamaz." — Ağlama durmaz, sadece saklanır ve siz gününün nasıl geçtiğine dair bilgiyi kaybedersiniz.
- "Bak, Zeynep hiç ağlamıyor." — Kıyaslama motive etmez, zaten zor olan bir ana utanç ekler.
- "Durmazsan hemen giderim." — Gitmenizi, tam da öngörülebilir ve sakin olması gereken anda bir cezaya dönüştürür.
- "Söz veriyorum ilk ben gelirim." — Trafiğe bağlı şeyler için söz vermeyin. Bozulan bir söz, tutulan on sözü siler.
Ne kadar sürmesi normal
Bu yaştaki çoğu çocukta en zor günler ilk günlerdir, sonrasında ağlama kısalır — on dakikadan üç dakikaya, üç dakikadan kapıda bir burun çekmeye. Önemli olan işaret ağlayıp ağlamadığı değil, siz çıktıktan sonra ne kadar hızlı sakinleştiğidir. Öğretmene doğrudan sorun: "Oyuna kaç dakikada katıldı?" Cevap "iki dakikada yapı bloklarının yanındaydı" ise, koridorda ne kadar dramatik görünmüş olursa olsun her şey yolundadır.
Bir de nadiren söylenen bir şey var: pazartesi neredeyse her zaman cumadan daha zordur. Evde geçirilen iki günün ardından ritüel bozulur ve yeniden kurulması gerekir. Bu yüzden pazar akşamı ayıcığı çıkarın ve provayı bir kez daha yapın — koridorda yirmi dakika kazandıran on dakika.