Ebeveynler için rehber: Bir nota veya davranış notuna itiraz ederken öğretmenle nasıl konuşulur
Ebeveynlere yönelik adım adım pratik bir rehber: bir nota itiraz ederken öğretmenle nasıl konuşulur, önce ne yazmalı, görüşmede ne sormalı ve anlaşamazsanız ne yapmalı. İlkokul çağında çocuğu olan anne babalar için hazırlanmıştır; çocuk okurlara değil, yetişkinlere hitap eder ve sitenin "Ebeveynler İçin" bölümünde yer alır.
Defter mutfak masasında açık, altında kırmızıyla altı çizili, 5 üzerinden "2" ve "eksik cevap" yazıyor. Çocuğunuz çalıştığını söylüyor. Onu çalışırken duydunuz da. Ve aklınıza gelen ilk şey, tam da o an, saat 21:40'ta, sinirinize hakim olamadan bir mesaj yazmak oluyor.
İşte tam da bu mesaj genellikle işleri bozar. Kaba olduğu için değil — gayet nazik bile olabilir — ama içinde öğretmenin cevaplayabileceği bir soru yoktur. "Bence bu not haksız" bir soru değildir. "3. soru hangi kritere göre değerlendirildi?" bir sorudur. Öğretmenle nasıl konuşulur sorusunun cevabı da tam burada başlar: yargıyla değil, cevaplanabilir tek bir soruyla.
Öğretmene yazmadan önce yapmanız gerekenler
Kendinize bir akşam süre tanıyın. Bu sürede üç şeye ihtiyacınız var ve üçü de yaklaşık yirmi dakikada bir araya geliyor.
- İşin kendisi — defter, sınav kağıdı, notun yazılı olduğu kağıt. Hafızadan anlatım değil, kağıdın kendisi.
- Çocuğun anlattığı versiyon, sırasıyla: soru neydi, ne yazdı, bir sorun olduğunu ne zaman fark etti.
- Yüksek sesle tek bir cümleyle söyleyebileceğiniz somut bir soru.
Çoğu zaman daha ikinci maddede işler kendiliğinden aydınlanır. Çocuk şöyle der: "Ben sadece ilk kısmı çözdüm, çünkü ikinci kısmın yarın olduğunu sanıyordum." O zaman öğretmenle yapılacak konuşma notla ilgili değil, ödevin nasıl not edildiğiyle ilgili olur. Farklı bir konuşma, farklı bir görüşme.
Cevap alan mesaj
İlk adım genellikle bir mesajdır: kısa, somut, karşınızdaki insan hakkında yargılayıcı kelimeler içermeyen bir mesaj. İşte neredeyse kelimesi kelimesine kopyalayabileceğiniz bir örnek:
İyi günler öğretmenim, ben [sınıf] sınıfından [çocuğunuzun adı]'ın annesiyim. Salı günkü matematik sınavını birlikte inceledik ve 3. sorunun nasıl değerlendirildiğini anlayamadım — cevabı doğru ama soruyu farklı bir yöntemle çözmüş. Bu hafta beraber bakmamız için 10 dakikanızı ayırabilir misiniz? Çarşamba ve cuma günleri saat 16'dan sonra müsaitim.
Neyin eksik olduğuna dikkat edin: "haksızlık", "benim çocuğum hep", "diğer veliler de söylüyor" gibi ifadeler yok. Neyin var olduğuna bakın: sınıf, somut bir soru, somut bir saat. Öğretmen bu görüşmenin kısa ve öz olacağını görür ve daha kolay "evet" der.
Görüşmede işe yarayan beş soru
- "Bu soru hangi kritere göre değerlendirildi?" — bazen cevap "sadece sonucu değil, çözümün açıklamasını arıyordum" olur ve her şey yerine oturur.
- "Değerlendirme ölçütünü sınıfa önceden gösterdiniz mi?" — bir suçlama olarak değil, çocuğun bunu bilme şansı olup olmadığını anlamak için.
- "Bu tek seferlik bir durum mu, yoksa başka çalışmalarda da görüyor musunuz?" — asıl konu genellikle burada ortaya çıkar.
- "Bir dahaki sefere çocuğumun cevabının tam sayılması için tam olarak ne yapması gerekiyor?"
- "Konuyu anladığını gösterebileceği bir yol var mı — ek bir soru, sözlü sınav, düzeltme hakkı?"
Son soru en önemlisidir, çünkü konuşmayı geçmişten gelecek haftaya taşır. Not değişmese bile çocuk elinde bir yol haritasıyla çıkar — zaten aradığınız şey de budur.
Davranış notu farklı bir konuşmadır
"Derste rahatsızlık çıkarıyor" ile "sınavdan 2 aldı" benzer görünür ama değildir. Notta bir kriter tartışırsınız. Davranış notunda bir olayı tartışırsınız — olayların da her zaman en az iki versiyonu vardır ve öğretmen kendi versiyonunu, sınıfın öbür ucundan, kendi gözleriyle görmüştür.
Bu yüzden burada konuşma bir yargıyla değil, bir anlatımla başlar. Örnek bir cümle (isimler tamamen temsilîdir; Mert çocuğunuzun, Kaan sınıf arkadaşının yerinde düşünün): "Mert bana, Kaan bluzunu çektiği için arkasına döndüğünü anlattı. Siz ne gördünüz?" Bu ifade her iki versiyona da yer bırakır, kimsenin herkesin önünde geri adım atmasına gerek kalmaz.
Görüşmeden önce evde söylemeye değer bir şey daha var: "Ben öğretmene ne gördüğünü soracağım. Seni ondan savunmaya gitmiyorum." Bu yaştaki çocuklar genellikle tam da bunu bekler — ebeveynin avukat rolüne bürünmesini — ve sonra konuşmanın kendilerine özürle bitmediğine şaşırırlar.
Konuşmadan önce üç satır
Bu alıştırmayı ebeveyn olarak siz yönetirsiniz. Görüşmeden önceki akşam bir kağıt ve kalem alıp çocuğunuzla oturun; çeyrek saat fazlasıyla yeter. Birlikte üç satır doldurun: "Soru şuydu...", "Ben şunu yazdım...", "Şunu anlamıyorum...". Çocuk söylesin, siz yazın, onun ifadelerini düzeltmeden. Daha küçük bir çocukla, yani yeni yeni uzun cümle kuranlarla çalışıyorsanız kalemi baştan sona siz tutun; dokuz-on yaşındaki bir çocuk çoğu zaman kendi yazmak ister. Üçüncü satır "çünkü öğretmen beni sevmiyor" gibi bir cümle değil, somut bir soruyla ilgili somut bir soru içeriyorsa görev başarıyla tamamlanmış demektir — böyle bir cümle çıkarsa ilk satıra dönüp başka bir soruyla tekrar deneyin.
Çocuğun öğretmene kendi kendine nasıl sorabileceği
Dokuz-on yaşlarında bir çocuk, cümleyi önceden prova etmiş olması koşuluyla, notuyla ilgili soruyu artık tek başına sorabilir. Doğaçlama değil — tam olarak tek bir cümle, ezbere öğrenilmiş. Çocuk bunu en iyi hazır cümleler üzerinden öğrenir; bu cümleleri ona siz öğretin:
- "Öğretmenim, bu sorunun neden yanlış sayıldığını açıklar mısınız? Anlamadım."
- "Öğretmenim, bunu düzeltebilir miyim?"
- "Öğretmenim, dün ödevi anlamamıştım. Tekrar söyler misiniz?"
Zamanlama da önemlidir: ders sırasında değil, iki zil arasındaki koridorda da değil, ders bittikten hemen sonra, öğretmen eşyalarını toplarken. Çocuğunuza bunu da öğretin.
Masada rol değişimi
Bu oyunu da ebeveyn olarak siz başlatırsınız: iki sandalye ve akşam yemeğinden sonra beş altı dakikadan başka bir şeye ihtiyacınız yok. Siz çocuk olun, çocuğunuz öğretmen olsun. Siz sorunuzu normal bir sesle sorun, çocuk da öğretmenin nasıl cevap vereceğini düşündüğü şekilde cevap versin. Sonra yer değiştirin ve soruyu o sorsun. Rol değiştirmek küçük yaşta zor gelebilir; oyunu ilk kez deniyorsanız siz baştan yönlendirin, on yaşına yaklaşan bir çocuk ise rolleri kendisi seçmek isteyecektir. İkinci denemede çocuk cümlesini kıkırdamadan ve yere bakmadan söyleyebilirse başarılı olmuş demektir — üç denemede bu olmazsa durun ve oyunu ısrar etmek yerine başka bir akşam tekrar edin.
En sık yapılan hata: sınıf grubunda konuşmak
Bir veli ortak grupta şunu yazar: "Matematik notlarıyla ilgili başka sorun yaşayan var mı?" Kısa süre içinde bir yığın mesaj birikir; birkaçı kişisel hikaye, en az biri de oldukça sert bir ton taşır. Öğretmen er ya da geç bunu öğrenir.
Bunun neden işe yaramadığı: birincisi, somut vakanın avantajını kaybettiniz — artık çocuğunuzun 3. sorusundan değil, çözümü olmayan, sonu gelmeyen "matematik sorunundan" bahsediyorsunuz. İkincisi, öğretmen artık bir muhatap değil, bir çatışmanın tarafı haline gelir ve doğal olarak kendini savunmaya başlar. Üçüncüsü, çocuğunuz haziran ortasına kadar aynı sınıfta, aynı öğretmenle kalmaya devam edecektir.
Diğer iki sık yapılan hata daha sessizdir ama bir o kadar pahalıya mal olur: öğretmenle henüz konuşmadan çocuğunuza "bu işi hallederim" demek ve görüşmeye "bir arkadaşım böyle değerlendirilmez dedi" cümlesiyle gitmek. İkincisi konuşmayı otuz saniyede kapatır.
Konuşmadan sonra da bir şey değişmezse
Öğretmenin sizi dinleyip yine de kararında ısrar ettiği durumlar olur. O zaman durun ve gerçek maliyetin ne kadar büyük olduğunu dürüstçe kendinize sorun: bir dönemde tek bir dersten bir not az ağırlık taşır, çocuğa karşı tekrarlayan bir tutum çok ağır basar.
- Tek bir notsa — kabul edin ve bir sonraki konuyu, sınavdan sonra değil, sınavdan önce çocuğunuzla birlikte ele alın.
- Tekrarlıyorsa — tarihleri ve olayları içeren kısa bir liste tutun. Tarihli üç kayıt, uzun ve duygusal bir yazıdan çok daha fazla işe yarar.
- Bir sonraki adım sınıf öğretmeni, ardından okul yönetimidir — ama bu sırayla ve elinizde her zaman somut tarihlerle.
Ve en çok değeri hafife alınan şey: konunun kapandığını çocuğunuza söyleyin. "Öğretmeninizle konuştum. Not değişmedi. Cevapta ne görmek istediğini anladım ve bir dahaki sefere birlikte yapacağız." Hikayenin net bir şekilde bitmesi, çocuğunuzu haftalarca suçlu olup olmadığını düşünmekten kurtarır.