Yılbaşı Tüm Aileyle: Çocuğu Şımartmadan Hediyeleri Nasıl Yönetirsiniz
Ebeveynler İçin: 6-9 yaş arası çocuğu olan anne babalara pratik bir yılbaşı hediye yönetimi planı — büyükanne, teyze, dayı ve aile dostlarından gelen hediyeleri, yılbaşı gecesi tek bir paket çığına ve hayal kırıklığına dönüşmesin diye nasıl dağıtabilirsiniz.
Otuz bir Aralık, saat gece on bire çeyrek var. Ağacın ya da masanın yanında on dört paket duruyor, çocuk dokuz dakikada altısını açmış ve şimdiden 'sırada ne var' diye soruyor. Büyükanne fotoğraf çekiyor, teyzesi kendi hediyesine verilecek tepkiyi bekliyor, ama o hediye üç paketin altında açılmadan duruyor. Kimse bir hata yapmadı. Sadece önceden kimse anlaşmadı.
Bu yazı, 6 ile 9 yaş arasındaki çocuğu olan ebeveynler için — bu yaşta çocuk artık sayıyor, kıyaslıyor ve geçen yıl kimin ne verdiğini tam olarak hatırlıyor. Sizi hediyeleri azaltmaya ikna etmeye çalışmayacağım. Bunun yerine yılbaşı hediye yönetimi için, onları nasıl dağıtacağınıza dair somut bir plan vereceğim.
'Daha az hediye' neden neredeyse hiç işe yaramaz
Standart tavsiye sayıyı sınırlamaktır. Kulağa mantıklı geliyor ama büyükanneyle yapılan ilk telefon görüşmesinde çöküyor, çünkü onun için hediye bir eşya değil; torununu sevdiğini ve ailede bir yeri olduğunu söylemenin bir yolu. Ondan hiçbir şey almamasını istediğinizde şunu duyuyor: bize ihtiyacınız yok. Ve çoğu zaman gizlice alışveriş yapıyor, ki bu her şeyden daha kötü.
Kaldı ki şımartan şey sayı değildir. Şımartan şey, hediyelerin yoktan var olduğu, sonsuz geldiği ve karşılığında hiçbir şey — ne bekleme, ne dikkat, ne de belirli birine teşekkür — gerektirmediği hissidir. Yirmi dakikada on dört paket açan çocuk hiçbirini hatırlamaz. Dört ayrı anda, her birinin arkasında bir isim ve bir yüz olacak şekilde on dört paket açan çocuksa çoğunu hatırlar. Bütün mesele tam da bu farkı kurmakta.
Yılbaşını dört güne yayın
En etkili hamle eğitsel değil, lojistiktir: her şeyin otuz bir Aralık gecesine sığmasına izin vermek yerine, hediyeleri birkaç güne ve kişilere göre dağıtın.
- 29-30 Aralık — uzaktaki akrabalardan veya aile dostlarından kargoyla gelen hediyeler, öğleden sonra, sakin bir ortamda açılır.
- 31 Aralık gecesi — sadece anne babadan gelen hediyeler, en fazla üç tane, birer birer açılır.
- 1 Ocak, aile ziyaretinde — büyükanne ve büyükbabalardan gelen hediyeler, her biri hediyeyi verenin huzurunda (ya da görüntülü aramayla) açılır.
- Ocak'ın ilk haftası — teyze, dayı, hala gibi yılbaşından sonra görüşeceğiniz akrabalardan gelecek olanlar.
Etki anında görülür. Her hediye, yığının içinde boğulmak yerine kendine ait beş dakika kazanır. Ve çocuğun yeni yılın ikinci, üçüncü gününde hâlâ bekleyeceği bir şey olur; otuz birinin gecesinde her şeyi tüketmiş olmak yerine.
Akrabalarla konuşma: ne zaman ve nasıl
Aralık ayının başında arayın, yirmisinde değil. Ve 'lütfen yapma' diye başlamayın. Yön göstererek başlayın.
İşe yarayan bir cümle: 'Bu yıl Ali dinozorlara ve birleştirilen her şeye deli oluyor. Ona bir şey almayı düşünüyorsan tam isabet olur.' Akraba somut bir fikir alır, siz içeriği kontrol edersiniz, kimse gücenmez.
Büyükanne büyük bir şey konusunda ısrar ediyorsa bölmeyi önerin: 'Üç ufak şey yerine bir tane daha güzelini al ve birlikte kurmaya gel.' Bu yaşta çocuğun hatırladığı şey birlikte geçirilen zamandır — ve bu duygusallık değil, hacmi azaltmanın pratik bir yoludur.
Teşekkür Kartı
Hediyeler açıldıktan kısa bir süre sonra çocukla oturup bir şey hediye eden herkes için birer kart hazırlayın. Malzeme: sekiz-on adet A5 kağıt veya kesilmiş karton, kuru boya, yapıştırıcı ve isteğe bağlı olarak kesmek için eski dergiler. Çocuk her kartın üzerine hediyeyi çizer ve neden sevdiğine dair bir cümle yazar — 'teşekkürler' değil, 'balinalı yapboz şimdiye kadar yaptığım en zoruydu' gibi somut bir şey. Yaklaşık 30 dakika sürer, 6-9 yaş arası çocuklar için uygundur; yedi yaşındakilerin yazarken yardıma ihtiyacı olur. Her hediye vereni kendi kartına sahip olduğunda ve çocuk bakmadan kimden ne aldığını sesli söyleyebildiğinde görev tamamlanmış sayılır.
Yinelenen ve gereksiz hediyelerle ne yapmalı
Her yıl çocuğun zaten sahip olduğu ya da hiç dokunmayacağı bir şey gelir. Bunu saklamayın, gizlice atmayın da — yedi yaşındaki çocuk fark eder.
Bunu planın bir parçası yapın. Yılbaşından önce açıklayın: yeni olan her şey odaya girer, ama girmesi için eski bir şey çıkar. Neyin çıkacağına çocuk kendi karar verir. Kural işe yarar çünkü hediyelerden önce ilan edilmiştir, çocuk kamyonet için ağlamaya başladıktan sonra değil.
'Devreden' Kutusu
Yılbaşından önce, Aralık ayının on beşi civarında, odanın ortasına boş bir karton kutu koyun ve üzerine çocuğun kendi yazacağı bir etiket yapıştırın. Malzeme: orta boy bir karton kutu, keçeli kalem, koli bandı ve acele etmeden yarım saat. Çocuk odayı dolaşır ve artık kullanmadığı oyuncakları kutuya koyar — siz onun yerine karar vermezsiniz, sadece 'buna en son ne zaman dokundun?' sorusunu sorarsınız. Etkinlik 25-40 dakika sürer, 6-9 yaş arası çocuklar içindir. Kutu dolduğunda değil, içinde en az beş eşya olduğunda ve çocuk her biri için neden bıraktığını açıklayabildiğinde başarılı sayılır. Bilinçli seçilmiş beş şey, ebeveynin tıka basa doldurduğu yirmi şeyden daha değerlidir.
En sık yapılan hata: hediyeyi davranış aracı olarak kullanmak
'Uslu durmazsan yılbaşında sana hiçbir hediye yok.' Bu cümle cazip gelir, çünkü anında işe yarar — çocuk sandalyeye oturur, akşam devam eder.
Sorun bir Ocak sabahı ortaya çıkar. Hediyeler davranıştan bağımsız olarak gelir, çünkü hiçbir ebeveyn onları gerçekten geri almaz. Çocuk çok mantıklı bir sonuca varır: tehdit boştu. Bir sonraki sefer ciddi bir şey söylediğinizde, sözlerinizin sonucu olmadığını artık bilir. Ayrıca hediyeyi korkuyla ilişkilendirmiş olursunuz, onu verenle değil — istediğinizin tam tersi.
O an bir sonuç gerekiyorsa, küçük, anlık ve uygulanabilir olsun: odadan beş dakikalığına çıkmak, filmi yemekten sonraya ertelemek. Yılbaşı bir disiplin aracı değildir.
Harçlık ve zarftaki hediyeler
Giderek daha çok akraba eşya yerine para veriyor; yılbaşı gecesi zarf uzatmak pek çok ailede zaten alışkanlık. 6-9 yaş arası bir çocuk için 100 ile 250 TL arasındaki bir tutar çoğu aile için yeterli ve anlaşılırdır — bu rakamlar kesin bir ölçü değil, yalnızca gösterge niteliğindedir; kendi bütçenize göre belirleyin. Daha büyük tutarları bölmek mantıklıdır: bir kısmı çocuğun harcaması için kalır, kalanı açıkça söylediğiniz bir kumbaraya ya da hesaba gider.
Harcamada acele etmemek faydalıdır. Zarf açılır, para sesli sayılır ve ne yapılacağına dair karar birkaç gün sonra verilir. Böylece çocuk, paraya sahip olmakla onu hemen harcamak arasındaki farkı öğrenir — bu, yedi yaşında on yedi yaşına göre çok daha kolay öğrenilen bir beceridir.
Çocuk kaç paket açtığını hatırlamaz. Onları açarken yanında kimin oturduğunu hatırlar.
Tatilden sonra geriye ne kalır
Ocak ayının başında, okul yeniden başlamadan önce kısa bir değerlendirme yapın. Hangi üç hediye her gün kullanılıyor? Hangisi ambalajından hiç çıkmadı? Cevapları bir yere not edin — gelecek yıl bu liste hem para hem de tartışmadan tasarruf ettirir, çünkü teyzenize hangisinin oynandığını, hangisinin öylece durduğunu tam bir güvenle söyleyebilirsiniz.