Божиќни подароци: план за семејството без разгалено дете
Практичен план за родители на деца на возраст од 6 до 9 години — како да ги распоредите божиќните подароци од баби, тетки и кумови така што празниците да не се претворат во лавина од хартии за завиткување и разочарувања.
Дваесет и четврти декември, седум без петнаесет. Под елката има четиринаесет пакети, детето отворило шест за девет минути и веќе прашува кој е следен. Бабата снима, кумата чека реакција на својот подарок, а тој стои неотворен под три други. Никој не згрешил. Едноставно никој не се договорил однапред.
Овој текст е за родители на деца на возраст од 6 до 9 години — возраст кога детето веќе брои, споредува и точно памети кој што му подарил минатата година. Нема да ве убедувам да ги намалите божиќните подароци. Ќе ви дадам конкретен план за нивно распоредување.
Зошто „помалку божиќни подароци“ скоро никогаш не функционира
Стандардниот совет е да го ограничите бројот. Звучи разумно, а пропаѓа уште при првиот телефонски разговор со бабата, бидејќи подарокот за неа не е предмет — тоа е начин да покаже дека го сака внукот и дека има свое место во семејството. Кога ќе ја замолите да не купува ништо, таа слуша нешто сосема друго: не ни требаш. И често купува тајно, што е полошо од сè.
Освен тоа, бројот не е она што разгалува. Разгалува чувството дека божиќните подароци доаѓаат од никаде, бесконечни се и не бараат ништо за возврат — ни чекање, ни внимание, ни благодарност кон конкретен човек. Четиринаесет пакети отворени за дваесет минути се регистрираат само како едно купче хартија. Истите тие четиринаесет пакети, распоредени во четири различни моменти, добиваат ред, пауза и очекување меѓу нив — а тоа е точно она што недостига кога зборуваме за разгаленост.
Растегнете ги божиќните подароци на четири дена
Најсилниот потег е логистички, не воспитен. Наместо сè да падне во едно деноноќие, распоредете ги божиќните подароци по денови и по луѓе.
- 23 декември — подарокот од кумовите или од семејните пријатели, отворен попладне, во мир.
- 24 декември навечер — само подароците од родителите, максимум три, отворени еден по еден.
- 25 декември на пладне — подароците од бабите и дедовците, секој отворен во присуство (или преку видеовик) на оној што го подарил.
- 26–30 декември — она што пристигнува подоцна или од роднини што ги гледате по празникот.
Ефектот е моментален. Секој пакет добива свои пет минути наместо да се изгуби во купот. А детето има што да очекува и на третиот ден од распустот, наместо да е готово со празникот до вечерта на дваесет и четврти.
Разговорот со роднините: кога и како (и една вежба по отворањето)
Јавете се почетокот на декември, не на дваесетти. И не почнувајте со „те молам, немој“. Почнете со насока.
Реченица што функционира: „Оваа година Марко е луд по диносауруси и по сè што се составува. Ако мислиш да му земеш нешто, таму ќе погодиш најточно.“ Роднината добива конкретност, вие добивате контрола врз содржината, а никој не е навреден.
Ако бабата инсистира на нешто големо, предложете поделба: „Наместо три нешта, земи едно поубаво и дојди да го составите заедно.“ Времето поминато заедно е она што детето го памети на оваа возраст — а тоа не е сентименталност, туку практичен начин да се намали обемот.
Картичката на благодарноста
Малку откако подароците се отворени, седнувате со детето и правите по едно картонче за секој човек што подарил нешто. Материјал: осум-десет листови А5 или исечен картон, боички, лепак и по желба стари списанија за сечкање. На секое картонче детето го црта подарокот и пишува една реченица зошто му се допаѓа — не „благодарам“, туку нешто конкретно како „Пазлата со китови е најтешка што сум ја составувал“. Трае околу 30 минути, погодно е за деца од 6 до 9 години, при што седумгодишните ќе имаат потреба од помош при пишувањето. Задачата е завршена кога секој дарител има свое картонче и детето може да каже наглас од кого добило што — без да погледне.
Што да правиме со дуплираните и непотребните божиќни подароци (со вежба пред празникот)
Секоја година пристигнува нешто што детето веќе го има или воопшто нема да го допре. Не криете го и не фрлајте го тајно — на седум години детето забележува.
Направете го дел од планот. На почетокот на распустот објаснете однапред: сè ново влегува во собата, но за да влезе, нешто старо излегува. Детето само избира што. Правилото функционира затоа што е најавено пред подароците, а не откако веќе почнало да плаче за камионче.
Кутијата „оди понатаму“
Пред Божиќ, некаде околу петнаесетти декември, ставате во средината на собата една празна кутија од картон и залепувате на неа натпис што детето сам го испишува. Ќе ви требаат само средно голема кутија, маркер и лепливо тркало — и половина час без брзање, обично меѓу 25 и 40 минути, зависно од тоа колку детето се задржува над секоја играчка. Најдобро поминува со деца меѓу шест и девет години. Детето кружи низ собата и внатре ги става играчките што веќе не ги користи — вие не одлучувате наместо него, само го поставувате прашањето „кога последен пат ја допре?“. Сметајте ја за успешна кога во кутијата има најмалку пет предмети и детето за секој може да објасни зошто го пушта — а не кога кутијата е полна. Пет нешта, свесно избрани, вредат повеќе од дваесет натрупани од родителот.
Најчестата грешка: божиќниот подарок како средство за дисциплина
„Ако не се однесуваш пристојно, Дедо Мраз нема да ти донесе ништо.“ Реченицата е примамлива затоа што дејствува веднаш — детето седнува на столот, распустот продолжува.
Проблемот се гледа на дваесет и петти наутро. Подароците пристигнуваат без разлика на однесувањето, бидејќи ниту еден родител всушност не ги одзема. Детето извлекува сосема логичен заклучок: заканата била празна. Следниот пат кога ќе кажете нешто сериозно, тоа веќе знае дека вашите зборови немаат последици. Освен тоа, го врзувате подарокот со стравот, а не со човекот што го дава — токму спротивно од она што го сакате.
Ако мора да постои последица во моментот, нека биде мала, веднаш применлива и остварлива: излегување од собата за пет минути, одложување на филмот за по вечера. Пакетите под елката оставете ги надвор од таа сметка — тие не се ниту награда што се заслужува, ниту казна што се одзема.
Џепарлак и божиќните подароци во плико
Истото правило за распоредување важи и кога подарокот воопшто не е предмет. Сè повеќе роднини даваат пари наместо предмет, па дел од божиќните подароци пристигнуваат во плико. За дете на 6–9 години износ од 300 до 600 денари е сосема доволен и разбирлив. Поголемите суми е разумно да се поделат: дел останува кај детето за трошење, остатокот оди во кутија или сметка, за која отворено му кажувате.
Корисно е да не се брза со трошењето. Пликото се отвора, парите се бројат наглас, а одлуката што ќе биде со нив се носи по неколку дена. Така детето прави разлика меѓу тоа да има пари и тоа веднаш да ги потроши — вештина која на седум години се учи полесно отколку на седумнаесет.
Детето не памети колку пакети отворило. Памети кој седел до него додека ги отворало.
Што останува по распустот
Направете кратка пресметка на почетокот на јануари, пред да почне училиштето. Кои три подароци се користат секој ден? Кои не излегле од амбалажата? Запишете ги некаде одговорите — следниот декември овој список ќе ви заштеди и пари, и расправии, бидејќи ќе можете со целосна убеденост да ѝ кажете на тетката кое се игра, а кое стои.