20 минути во ред пред Божиќ: игри што навистина функционираат со полна количка
Сабота, декември, количката е натрупана до врв, а пред вас петнаесет луѓе. Откриј што да правиш со своето 5-7-годишно дете во тие минути: игри во ред пред Божиќ што работат без телефон, без слатки од полицата до касата и без сцена.
Количката е полна до дршка, отгоре штрчи кутија со мандарини, а пред вас — единаесет луѓе и една каса, на која касиерката мени ролна. Детето веќе двапати го грабна чоколадчето од полицата на нивото на неговите очи. Тука започнува вистинскиот дел од купувањето.
Повеќето совети за „забава во ред“ се пишани од луѓе кои очигледно не биле со количка на 20 декември. „Играјте асоцијации“, „бројте ги производите“ — звучи добро, се додека не се испостави дека детето мора да ги допира производите, да се навалува или да вика преку три човека. Потребни се игри што одат со нула движење, тивок глас и возрасен кој во истиот момент го вади паричникот.
Зошто стандардните игри пропаѓаат токму на овој ред
Редот пред Божиќ има три особини што го менуваат сè. Прво — тесно е. Двајца луѓе странично од вас стојат на триесетина сантиметри, па секоја игра со одење или покажување со испружена рака отпаѓа. Второ — бучно е, музиката е гласна, а детето инстинктивно го крева гласот за да го чуете. Трето — полицата до касата е намерно наполнета со бонбони на висина од 80-100 см, односно токму пред очите на петгодишно дете.
Затоа од сите игри во ред пред Божиќ функционираат само оние со три својства: се играат во место, се играат шепотејќи и имаат јасен крај. „Јасен крај“ е клучното. Ако играта нема финале, детето ја напушта по две минути и се враќа кон полицата со бонбоните.
Играта што трае најдолго во редот
Кому му го ставивме ова во количката?
Материјали: ништо освен количката што веќе е пред вас — само производите да се гледаат одозгора. Трае: 6-10 минути. Возраст: 5-7 години. Вие покажувате со брадата (не со рака, тесно е) еден производ и прашувате тивко: „Овој за кого е?“ Детето одговара — „Кашкавалот е за баба, таа прави баница“, „Мандарините се за сите“, „Ова шише е за Божиќ“. Потоа менувате улоги: детето избира производ, вие погодувате. Ако му е тешко, дајте му полесно прашање: „Овој ќе го изедеме денес или на Божиќ?“ Се смета за успех кога детето само ќе покаже три производи и ќе објасни за кого се, без да ги вади од количката.
Оваа игра функционира затоа што не измислувате ништо ново — количката веќе е тука и е полна со работи што детето гледало како ги избирате. И има споредна корист: детето почнува да размислува за купувањето како за подготовка за луѓето дома, а не како за место каде што се бара и се сака.
Кога остануваат 5 минути, а трпението е при крај
Шепотејќи по букви
За оваа игра не ви треба ништо освен вас двајца, трае 3-5 минути и е за деца од 6-7 години што веќе препознаваат букви. Кажувате шепотејќи буква — на пример „М“ — и детето треба со поглед да пронајде три работи наоколу што почнуваат со неа: „мандарини, млеко, магацин“. Не се покажува со рака, само се шепоти. Потоа детето избира буква за вас. За петгодишни деца заменете ги буквите со бои: „нешто црвено, нешто уште поцрвено, нешто сосема мало и црвено“. Успеавте ако сте направиле два целосни круга без детето да го подигне гласот.
Шепотењето не е случајно. Кога играта се игра тивко, таа станува нешто помеѓу вас двајцата, а луѓето наоколу исчезнуваат од равенката. Децата на оваа возраст сакаат заговорништво повеќе од самата игра.
Полицата до касата: што да правите со неа
Оваа полица нема да исчезне и нема смисла да се преправате дека не постои. Подобро претворете ја во дел од играта пред детето само да го стори тоа. Функционира следнава реченица, кажана веднаш штом застанете во ред: „Знам дека овие чоколадчиња се токму пред тебе. Денес не купуваме одовде. Но можеш да избереш едно што ќе го запомниме за следниот пат.“ Детето избира, вие двајцата го „запомнувате“ — и прашањето е решено, бидејќи има одговор, а не забрана без крај.
- Кажете го правилото пред да стигнете до полицата, не откако детето веќе ја испружило раката.
- Дајте му улога што е негова: да ја држи ќесата, да брои колку луѓе останале пред вас, да следи кога се ослободила лентата.
- Ако сте ветиле нешто мало — на пример едно бонбонче од 1 €, — кажете го тоа однапред и придржувајте се точно до едно.
- Не влегувајте во пазарење токму на касата. Таму детето има публика и тоа го знае.
Прва честа грешка: телефонот како прв потег
Родителот го подава телефонот веднаш штом се наредат во ред. Мирно е, признавам. Но има цена и таа се плаќа веднаш потоа: детето излегува од редот со превозбудено внимание и нулева подготвеност да помогне при подредувањето на лентата, а следниот пат ќе бара телефон уште на влезот, бидејќи научило дека ред значи екран. Освен тоа, ги пропуштате единствените минути во кои детето стои до вас, не трча меѓу полиците и е спремно да разговара.
Ако сепак дојде до тоа — а понекогаш се доаѓа — оставете го телефонот за последните три минути, не за првите. Тогаш тој е финале, а не почетна точка.
Втора честа грешка: ветувањето „уште малку и тргнуваме“
За петгодишно дете „уште малку“ не значи ништо. Кажете нешто мерливо: „Ја гледаш ли жената со црвената капа? Кога таа ќе си замине, доаѓа нашиот ред.“ Или дајте му на детето да ги брои луѓето пред вас — бројката што се намалува делува подобро од секое смирување.
Детето не издржува 20 минути затоа што е трпеливо. Ги издржува затоа што има што да работи и знае кога завршува.
Последните две минути: лентата
Кога ќе дојде вашиот ред, дајте му на детето конкретна задача, не општо „помагај“. За 5-6-годишни: да ви ги додава леките работи — леб, пакетче квасец, кутија мандарини. За 6-7-годишни: да ги подреди сите ладни работи една до друга, за да одат заедно во ќесата. Ова не е игра, но е најдобриот крај на редот — детето излегува со чувство дека завршило работа, а не дека било влечено наоколу.
И уште нешто ситно, а вредно: на излез кажете точно што направило добро. Не „браво, беше добро дете“, туку „ти ги изброи луѓето до крај и ги додаде сите ладни работи“. Следната сабота ќе ви биде полесно токму поради оваа реченица.