Го знае одговорот, но не крева рака: игри дома за првиот месец во училиште (6–8 години)
Детето го знае одговорот, но на час молчи. Обично причината не е во храброста. Едноставно никогаш не го вежбало самото кревање рака и зборувањето пред група. Еве три игри за дома и план за првите четири недели.
Навечер Мира ѝ раскажува на баба си за математиката. „Учителката праша колку се пет и три. Јас знаев дека се осум.“ Баба ѝ прашува: „И кажа ли?“ Мира ги крева рамениците и одговара: „Не.“
Повеќето родители во тој момент велат едно исто: „Следниот пат само крени рака, нема ништо страшно.“ Зад ова стои мислата дека на детето му недостасува храброст. Всушност во училницата тоа треба да направи неколку работи истовремено, а ниту една од нив досега не ја пробало. Дома одговара од каучот, без да чека ред и без некој да го гледа. Затоа тука нема да го убедуваме, туку ќе вежбаме. Статијата е за деца од 6 до 8 години, односно за прво и второ одделение. Постарите обично имаат други причини да молчат.
Што точно се случува кога треба да крене рака
Ако го поделиме моментот на делови, ќе видиме најмалку четири одделни чекори. Секој од нив може да го блокира детето:
- Да одлучи навреме. Додека се двоуми, некој друг веќе одговорил.
- Да крене рака и да ја задржи. Неколку секунди во кои другите можат да се свртат кон него.
- Да почека да го посочат, без да го извика одговорот.
- Да го каже одговорот толку гласно, што ќе го чуе и последната клупа.
Играта дома овозможува да ги вежбаме овие чекори одделно и без ризик. Прашањата треба да бидат лесни, дури смешно лесни. Тука не ги проверуваме знаењата, туку го вежбаме гласот и раката.
Три игри за вечерите по училиште
„Сега јас сум учителката“
Ви требаат три-четири плишани играчки, наредени на столчиња како ученици, и лист хартија залепен на ѕидот наместо табла. Играта трае околу 10 минути и е погодна за деца од 6 до 8 години. Прво детето е учителка, а вие сте ученик заедно со играчките. Поставувајте прашања од типот „Колку нозе има мачката?“. Намерно правете грешки: викнете го одговорот без да кревате рака, шепнете или мавтајте со раката пред прашањето да заврши. Детето треба да ве исправи. Штом почне да ви вели „Не така, прво крени рака!“, разменете ги улогите. Сега тоа е ученикот и одговара со цела реченица: „Учителке, мислам дека се четири.“ Успех е кога три пати по ред ќе крене рака, ќе почека да го посочите по име и ќе одговори толку јасно што ќе се чуе од другиот крај на училницата.
„Гласот до вратата“
Ви требаат пет парчиња леплива лента залепени на подот, на околу еден чекор едно од друго, и десетина картончиња со лесни прашања. Играта трае 5–7 минути и е погодна за деца од 6 до 8 години. Детето застанува на првата лента, а вие сте на вратата од собата. Прочитувате прашање, тоа крева рака, вие го кажувате неговото име и тоа одговара. Штом треба да прашате „Што?“, останува на истото место. Ако сте го чуле од прв пат, прави чекор назад. Секоја вечер почнувајте од местото до кое стигнало претходната вечер. Успех е кога од последната лента, на околу четири-пет метри, три одговора по ред се слушнати од прв пат.
Вечера со „микрофон“
Ви треба дрвена лажица или мала играчка која ќе биде микрофонот, и три-четири прашања, однапред напишани на лист. Играта се одвива за време на вечерата, околу 15 минути, и е погодна за деца од 6 до 8 години. Правилото е едно: кој сака да зборува, крева рака, а оној со микрофонот му го подава. Прашањата се од типот „Кое животно би го повел во училиште за еден ден и зошто?“. Во третата недела поканете и публика, на пример баба преку видео повик или соседското дете. Публиката треба да биде малку поголема и малку понепозната. Успех е кога детето ќе крене рака барем двапати само, без поттик, и еднаш ќе одговори со реченицата „Не сум сигурен/сигурна, но мислам дека…“.
„Не сум сигурен/сигурна, но мислам дека…“ Научете го детето на оваа реченица. Таа му овозможува да каже одговор во кој не е целосно убедено, без да се чувствува изложено.
План за првите четири недели од учебната година
- Прва недела: само „Сега јас сум учителката“, секој втор ден. Нека детето почесто биде учителка. Така ги чувствува правилата однадвор.
- Втора недела: секоја вечер додавајте ја „Гласот до вратата“, без да ја испуштате првата игра.
- Трета недела: вечера со микрофон два-три пати, еднаш со гостин.
- Четврта недела: една договорена задача за одделението. Детето крева рака еднаш на ден, само кога е сигурно во одговорот. Однапред изберете го предметот, на пример математика, каде одговорите се кратки.
Уште во првата недела напишете ѝ на учителката две реченици во тетратката или во порака: „Мира знае повеќе отколку што кажува на час. Дома вежбаме кревање рака и ќе се радуваме ако понекогаш ѝ поставите нешто лесно.“ Повеќето учители разбираат и без многу зборови.
Грешки што ги правиме со најдобри намери
Првата е секојдневниот распит: „Крена ли рака денес?“ Кога одговорот е „не“ пет вечери по ред, детето всушност се вежба да пријавува неуспех. Прашајте за нешто друго: „Кој денес одговори нешто смешно?“ А ако само сподели дека кревало рака, порадувајте се кратко, без славење.
Втората грешка е да го нарекуваме срамежливо пред учителката, пред роднините или пред самото него. Зборот брзо се претвора во објаснување зад кое детето може да се скрие: „Јас сум срамежлива, затоа не кревам.“
Третата е да внесеме во играта тешки прашања, „штом така и така си играме“. Штом детето треба да размислува за одговорот, целото негово внимание оди таму, а за гласот и раката не останува ништо. Тешките задачи оставете ги за домашната работа.
Четвртата е наградата за секоја кревната рака. Децата брзо откриваат дека можат да кренат рака, а потоа да молчат. Станува уште полошо ако не ги посочат и наградата пропадне. Тогаш ден во кој едноставно не биле прашани изгледа како неуспех.
Што да очекувате на крајот од првиот месец
Реалната цел не е детето да крева рака на секое прашање. Доволно е кревањето рака да престане да биде нешто ново за неговото тело. Ако среде октомври ви раскаже патем „Денес реков дека Дунав е најголемата река“, тогаш играта си ја завршила работата. Тогаш правете ја поретко, по еднаш неделно, додека сама не отпадне.