Костени, желади и лисја: две игри што траат две недели
Полните џебови по прошетката во паркот не се ѓубре за фрлање, туку материјал за две конкретни активности. Еве како да ги претворите во игра за 20 минути, без лепак по масата и без да купувате нешто.
Џебовите на јакната се надуени, качулката тежи, а на дното на ранецот се тркалаат четиринаесет костени и шака исушени лисја. Знаете како завршува тоа: за една недела костените се смачкуваат во најлонска ќеса на тераса и некој ги фрла додека детето е во градинка. Штета, бидејќи меѓу прошетката и корпата за отпадоци има барем две недели вистинска игра.
Тука зборуваме за деца меѓу 5 и 7 години — оние што веќе бројат до дваесет, држат ножички горе-долу пристојно, но сè уште немаат трпение за активност со четири чекори и сушење меѓу нив.
Зошто човечињата од костени со стапчиња не се најдобра идеја
Првото нешто што сите го предлагаат е човече од костени споени со чепкалки за заби. Проблемот е практичен: за да помине чепкалката, некој возрасен мора да го пробие костенот со шило или дупчалка, детето стои и чека, а готовото човече се суши три дена, чепкалките се олабавуваат и тоа се распаѓа. Детето учествувало пет минути, вие сте работеле дваесет, а резултатот завршува во канта за отпадоци.
Разликата е едноставна. Материјалот од паркот е добар за нешта што се користат повторно — за броење, за подредување, за игра со правила. Не за украс што треба да преживее. Костенот се собира, желадот пушта црвче, лисјето се крши. Затоа изберете активности каде што нема ништо за чување, туку само за игра.
Како да ја подготвиме находката за да издржи две недели
- Истурете сè во цедалка и исплакнете со студена вода — калта од паркот се симнува за минута.
- Расфрлете ги костените и желадите врз стара крпа на прозорска даска и оставете ги преку ноќ; влажните брзо мувлосуваат.
- Лисјата ставете ги меѓу страниците на дебела книга, по неколку страници меѓу нив, и притиснете со уште книги одозгора. Готови се по 3-4 дена.
- Фрлете ги желадите со дупче на страна — токму од нив по една седмица во топла соба излегуваат ларви.
- Чувајте во картонска кутија, не во најлонска ќеса. Во најлонот се собира влага.
Продавница за есенски богатства
Ставате на масата монети од 1, 2 и 5 центи и ја подредувате стоката: костен чини 2 центи, желад — 1 цент, убаво лисје — 5 центи, шишарка од бор — 3. Детето е продавач, вие сте купувач и намерно бројте бавно и погрешно: „Сакам два костени, значи ти давам три центи, нели?“ — оставете го да ве поправи. Потоа заменете улоги и тоа купува со 10 центи, при што мора да одлучи што може да си дозволи. Материјали: находката од паркот, ситни монети (вкупно под едно евро) и една кутија за каса. Време: околу 20 минути, со второ издание следниот ден. Возраст: 5-7 години, кај петгодишните останете во рамки на пет центи. Сметајте дека успеало ако детето само каже колку пари му остануваат по купувањето, без вие да го потсетувате.
Погоди што допираш
Ставете во платнена ќеса или во стара навлака за перница по неколку костени, желади, шишарки, пресувано лисје и парче кора — по две-три од секој вид. Детето ја вовлекува раката без да гледа, наоѓа едно нешто и пред да го извади мора да каже што е и по што го препознало: „бодликаво е, значи е лушпа од костен“, „мазно и со капаче — желад“. Вие запишувајте ги неговите зборови на еден лист: бодликаво, зрнесто, крцка, ладно, лесно како ништо. Потоа заменете улоги — вие погодувате, а тоа ве проверува и намерно ви подметнува најтешкото. Втора рунда за оние што сакаат повеќе: вие барате однапред („најди ми нешто мазно“), детето со рака во ќесата пребарува додека не го најде. Материјали: ќеса или навлака што не се гледа низ неа, 8-10 предмети од паркот, лист и молив. Време: 10-15 минути, повеќе не држи. Возраст: 5-7 години, кај петгодишните почнете со четири предмети што многу се разликуваат. Сметајте дека успеало ако детето почне да користи свој збор за некоја површина, наместо само „убаво“ и „чудно“.
Честа грешка: да го пуштиме лепакот премногу рано
Речиси секоја активност со лисја започнува со лепак и картон. Резултатот е познат — детето лепи седум лисја на едно место, лепакот протекува, картонот се брчка и по пет минути активноста завршува, бидејќи нема повеќе што да се направи. Залепеното не може да се премести.
Свртете го редоследот. Прво подредувајте без лепак: на подот, на темен послужавник, на бел лист. Детето може да размести триесет пати, да направи ред од најмалото до најголемото лисје, да сортира по боја, да изгради лице од желади и потоа да го урне. Лепакот доаѓа на крај и само за една композиција што навистина му се допаѓа. Тогаш тој е награда, а не почеток.
Неколку реченици што вршат работа за време на самата прошетка
- „Најди ми лисје поголемо од твојата дланка.“ — детето мери, наместо само да собира.
- „Овој костен од кое дрво паднал? Ајде да провериме дали има уште отдолу.“
- „Земаме по десет нешта секој. Ти ги броиш моите, јас твоите.“
- „Кое лисје е најбучно кога ќе го згазиш?“ — на ова прашање понекогаш се посветуваат по десет минути.
- „Едно нешто останува тука, за да го најде друго дете. Кое избираш?“
Материјалот од паркот е бесплатен и се собира повторно секоја есен — токму затоа со него може слободно да се игра, да се расфрла и да се фрла без жалење.
Кога да фрлите сè
По околу две недели костените стануваат кафеави и смачкани, а желадите почнуваат да мирисаат. Не чекајте да стигне дотаму со драма. Кажете однапред: „До недела си играме со нив, потоа ги враќаме под дрвото.“ Враќањето е дел од играта — детето само ги растура во паркот и знае дека следната година ќе има нови. Нема потреба да чувате кутија со исушени желади до март.
А ако сепак сакате нешто да остане, нека биде листот со зборовите на детето од играта со ќесата. Тој тежи помалку од кофа костени и по една година се чита со многу повеќе задоволство.