Што да правите со детето во чекалната на очниот кабинет пред здравствениот картон за прво одделение
Дваесет до четириесет минути чекање пред очниот кабинет во јуни, без телефон и без нерви. Пет игри што се играат со она што веќе го имате во ташната, а кои го подготвуваат детето за самиот преглед.
Јуни е, ходникот мириса на дезинфекција и пред вас чекаат уште четири семејства. Детето веќе трипати прашало кога доаѓа редот, вие веќе сте рекле „наскоро“, а сестрата одвнатре го вика следното име. Телефонот е во ташната и сите тоа го знаеме — тој функционира. Проблемот е што се случува потоа: детето влегува во кабинетот со очи залепени за екран петнаесет минути и првото нешто што му го бараат е да гледа надалеку и да разликува ситни фигурки.
Затоа овде нема да напишам „дајте му книшка“. Ќе напишам нешто поконкретно: чекалната е проба. Сѐ што се работи на прегледот на очи — да покриеш едно око, да гледаш надалеку, да кажеш што гледаш, да стоиш неподвижно за фотографијата — може да се изигра во ходникот како игра. И кога ќе влезете, детето веќе ги знае движењата.
Пишувам за деца меѓу 5 и 7 години — оние кои оваа есен тргнуваат во прво одделение или се во подготвителна група. Помалите не издржуваат правила, поголемите ги наоѓаат за досадни.
Зошто телефонот во чекалната се врти против вас
Не поради „штетната сина светлина“ — не сакам да се занимавам со такви тврдења. Причината е поедноставна и попрактична. На екранот детето гледа на триесетина сантиметри, неподвижно, и не зборува. На прегледот бараат спротивно: гледање надалеку, менување фокус, одговори на глас. Промената е нагла и детето реагира со молчење или со „не знам“. Лекарот прашува „на која страна покажува?“, а тоа крева раменици — не затоа што не гледа, туку затоа што последните дваесет минути не проговорило ниту збор.
Второто нешто: ако телефонот го тргнете токму пред вратата, тоа е одземање. Детето влегува лутo. Ако наместо тоа играте нешто што завршува природно — „стигнавме до десет, готово“ — влегувањето е продолжение, не прекин.
Пиратското око: пробата на покривањето на едното око
Пиратското око
Не ви треба многу — само дланката на детето и нешто за гледање на другиот крај од ходникот: табла, часовник, број на врата, постер. Играта трае помеѓу пет и десет минути и најдобро оди со деца на 5-7 години. Кажете: „Сега си пират. Затвори го едното око со дланката, но не притискај — само покриј го.“ Потоа прашајте што гледа со другото: колку букви има на таблата, каква боја е стрелката на часовникот, дали има ликче на онаа сликичка. Потоа сменете го окото и прашајте го истото. Ако детето каже „со ова гледам подобро“, не паничете и не коментирајте — само запаметете го и кажете му го на лекарот внатре. Тој токму тоа прашува. Успеавте ако детето ги покрило двете очи наизменично, без смеење и без вирнување, и дало по еден одговор за секое око.
Оваа игра врши двојна работа. Детето се навикнува на чувството да гледа со едно око — за многу деца тоа е најнепријатниот дел од прегледот, бидејќи е непознато. И вие влегувате со едно конкретно сознание повеќе.
А ако детето не може да стои мирно?
За фотографијата за здравствениот картон се потребни две-три секунди неподвижност и лице без гримаса. Звучи лесно. Со шестгодишно дете кое чекало половина час, не е.
Статуа до три
Не ви треба ништо освен место да седите еден спроти друг. Две-три минути се доволни, повторувајте ја на секои десетина минути; работи кај деца на 5-7 години. Броите бавно до три и на „три“ двајцата замрзнувате — рамења исправени, раце на колена, поглед право напред, уста затворена, без стегање заби. Кој прв ќе мрдне, губи. Првиот пат замрзнувате три секунди, потоа пет, потоа седум. Меѓу рундите детето може намерно да се протресе — тоа дури и помага. Успеавте ако детето издржи седум секунди неподвижно со исправен грб и не прсне во смеа. Токму тоа ќе му побараат пред фотоапаратот.
Мал додаток: направете една проба и со „лице за фотографирање“. Не насмевка до уши, туку смирено лице. Покажете го вие прво, детето ќе ве имитира и тоа му се чини смешно — уште подобро, ќе го запамети.
Три игри без ништо во раце
- Броиме во себе. Трае три до пет минути, работи кај деца на 5-7 години и не ви треба ништо. Договорете се кој број го бараме — на пример 4. Потоа поминувате низ ходникот со поглед и секој кажува каде видел четворка: на врата, на постер, на календар, на вагата. Кој најде три, победува. Работи и со буквата со која започнува името на детето. Успеавте ако детето само пронашло барем три броја и ги кажало на глас — токму тоа ќе го прави и внатре кога ќе гледа во таблата.
- Кој е следен. Трае колку што трае редот, најдобро оди со деца на 5-7 години и не бара ништо освен тивок глас. Тивко, само меѓу вас двајца, погодувате кој ќе влезе по вас — не коментирате луѓе, туку само редослед. „По нас е госпоѓата со црвената чанта.“ Кога ќе се покаже точно, детето се чувствува како детектив, а редот престанува да биде магла. Успеавте ако детето погодило барем еднаш и престанало да прашува „кога доаѓа редот“.
- Раскажуваме наназад. Трае пет до десет минути и е за деца на 5-7 години; потребен е само разговор. Раскажувате што сте правеле од утрово, но започнувате од крајот: „Седиме во ходникот. Пред тоа се качивме по скалите. Пред тоа...“ Детето продолжува. Обично се стигнува до будењето и дотогаш сестрата веќе го викнала вашето име. Успеавте ако детето кажало барем пет чекори наназад со полни реченици — гласот му е загреан пред лекарот да го праша што гледа.
Најчестата грешка: ветувањето „влегуваме за малку“
Сите го правиме тоа. Детето прашува кога, вие велите „за малку“ или „за пет минути“. Поминуваат петнаесет. Детето веќе не ви верува и следниот пат кога ќе кажете „нема да боли“, ниту тоа нема да ви поверува — а токму таа реченица ви е потребна во кабинетот.
Замената што функционира е броење луѓе, не минути. „Пред нас се три семејства. Кога ќе влезе третото, ние сме следни.“ Ова е проверливо, детето само може да го следи и не зависи од вас. Дајте му ја задачата да брои — така чекањето станува негова работа, не ваша.
Втора честа грешка: да раскажувате детално што ќе прават внатре, додека детето веќе е нервозно. Долгото објаснување звучи како предупредување. Доволна е една реченица: „Ќе гледаш сликички на ѕидот и ќе кажуваш што гледаш.“ Останатото изиграјте го, не го објаснувајте.
„Пред нас се три семејства. Ти брои — кога ќе влезе третото, ние сме следни.“
Што да носите ако знаете дека чекањето ќе биде долго
Во јуни ходниците се полни, бидејќи сите здравствени картони се пополнуваат пред крајот на учебната година, средината на јуни. Реално е да чекате помеѓу дваесет минути и еден час.
- Вода во шише што детето само го отвора. Жедта во топол ходник доаѓа брзо и е честа причина за плачење.
- Нешто солено или овошје, не слатко — трошките од бисквити стануваат проблем токму пред фотографирање.
- Едно шпил карти или мал пазл до 24 делчиња, ако имате. Пазл од околу 2-3 € ја врши истата работа како и поскапите играчки, доколку може да се стави в скут.
- Влажни марамчиња. За рацете пред прегледот, бидејќи сестрата ќе побара детето да не си ги допира очите.
- Резервна маица, ако детето е од оние што се потат и се нервираат. За фотографијата помага да биде суво и смирено.
Последните две минути пред вратата
Кога ќе го чуете своето име, прекинете ја секоја игра уште пред да станете. Исправете се, кажете „крај на играта, сега сме на ред“ и подајте рака. Оваа мала пауза — три секунди исправање — е повеќе од доволна за детето да се пренастрои.
И уште нешто што помага повеќе отколку што изгледа: однапред договорете кој збор ќе го користи детето ако нешто го вознемири. Договорете се за тоа во ходникот. „Ако нешто не ти се допаѓа внатре, кажи ми ‚почекај малку‘ и јас ќе застанам и ќе прашам.“ Детето влегува со чувство дека има сопирачка. Во повеќето случаи не ја користи — но токму затоа влегува посмирено.
Ако сте ги изиграле пиратското око и статуата, од ходникот излегувате со три работи: детето веќе знае какво е чувството да гледаш со едно око, знае како се стои мирно за фотографија и има договорен збор. Тоа е повеќе подготовка отколку што добиваат повеќето деца, а не ве чинело ништо освен дваесетте минути што и онака ќе ги чекавте.