Çarşamba Akşamı Çamaşır Saati: 5-7 Yaş Çocukla Oynanacak 6 Sıralama Oyunu
Haftalık çamaşırı bodrumda ya da banyoda, renk, koku ve programa göre sıralama yapılan yirmi dakikalık bir oyuna nasıl dönüştürürsünüz — üstelik akşamı uzatmadan.
Çarşamba, saat sekize on kala. Sepet ağzına kadar dolu, bodrumdaki makine bekliyor, çocuk da etrafınızda dönüp duruyor, ne zaman oynayacaksınız diye soruyor. Genelde iki şeyden biri olur: ya onu telefonla başka odaya gönderirsiniz ya da kıyafetleri tek tek 'uzatmasına' izin verirsiniz ki bu da çamaşırı on beş dakika daha uzatır. Bir de üçüncü bir yol var — çocuğun uzatmadığı, karar verdiği yol.
'Çamaşırda bana yardım et' neden genelde işe yaramaz
Yardım etmek sıkıcıdır, çünkü içinde seçim yoktur. Çorap uzatmak bir bant işidir — çocuk düşünmez, sadece elini oynatır. Sıralama ise tam tersidir: doğru ya da yanlış olabilecek bir karardır ve çocuk bunu anında hisseder. Aşağıdaki oyunlar bu yüzden kılık değiştirmiş ev işi değil. Her biri, 5-7 yaşındaki bir çocuğun bir şeyi (renk, etiket, koku, ağırlık) gözlemleyip bir gruba yerleştirmesini gerektiriyor.
Ortam konusunda da önemli bir nokta var. Bodrum ve banyo nötr odalar değildir — orada deterjan, kapsül, yumuşatıcı bulunur. Başlamadan önce yüksek sesle söyleyeceğiniz ilk kural tek ve basittir: 'Sen kıyafetlere dokunursun. Ben şişelere dokunurum.' Bunu her çarşamba tekrarlayın, otomatikleşene kadar. Aşağıdaki oyunlar, çocuğun deterjana uzanması için hiçbir sebep kalmayacak şekilde kurgulandı.
Çocuk yalnızca 'rengarenk' gördüğünde renge göre sıralama nasıl yapılır
Yetişkin, beyaz, koyu ve renkli diye ayırır. Beş yaşındaki bir çocuk için bu bir soyutlamadır — sarı ayıcıklı mavi bir tişört görür ve nereye gideceğini bilemez. Bu yüzden 'bu ne renk' diye değil, 'bu daha çok koyu mu, yoksa daha çok açık mı' diye sorun. İki seçenekli soru meseleyi hemen çözer, çocuklar da yedi yaşına doğru üçüncü yığını kendileri ayırt etmeye başlar.
Üç Ada
Az şeye ihtiyacınız var: yere, makinenin önüne serilmiş üç havlu ya da üç eski kılıf, bir de çamaşır sepeti. 8-12 dakika sürer, 5-7 yaş için uygundur. Havluları serin ve yüksek sesle isimlendirin — Beyaz Ada, Koyu Ada, Rengarenk Ada. Çocuk sepetten tek tek kıyafet çıkarıp kendi adasına atar, siz de birlikte yüksek sesle sayarsınız: 'Koyu Ada'da on iki oldu!' Tereddüt ederse, iki seçenekli soruyu sorun. Akşamı tartışmadan koruyan kural şu: kıyafet bir kez adaya kondu mu, yeri değiştirilmez. Yanlış olduysa, taşımak sizin işiniz, çocuk zaten bir sonraki kıyafeti çıkarırken sessizce yapılır. Çocuk en az on kıyafeti kendi başına dağıtıp elinden bırakmadan önce adayı söylediyse, oyun başarılı sayılır.
Koku, kimsenin oyun kurmadığı bir duyu
Çocuklar kokuları tarif ettiklerinden çok daha kolay ayırt ederler. Bu yüzden çamaşır etrafındaki sohbet elverişlidir — buradaki kokular hem net hem güvenlidir: bahçeden terli gelen tişört, kuru temiz bir havlu, dünden unutulmuş nemli bir bez. Çocuğa asla deterjan koklatmayın. Sadece tekstille çalışın.
Burun Bilir
Sepetten dört parça ve dolaptan iki temiz kıyafet, bir de çocuğun oturacağı bir tabure lazım. On dakika sürer, 5-7 yaş için uygundur, altı yaşından itibaren daha da eğlenceli olur çünkü çocuk kendi tanımlarını uydurmaya başlar. Bir kıyafeti gösterin, çocuk bir karış mesafeden koklasın ve sadece iki kelimeyle karar versin: 'çamaşıra' veya 'temiz'. Sonra kelime dağarcığını asıl geliştiren soruyu ekleyin — 'peki neye benziyor kokusu?' Yanıtlar komik olacak, hatta tam da bu yüzden akılda kalacak: 'bahçeye', 'tebeşire', 'anneanneme'. İki temiz kıyafet kontrol görevi görür — çocuk ikisini de tanır ve ıslak bezi temizle karıştırmazsa, oyun başarılıdır. Zorlanırsa bu normaldir, yarın başka iki kıyafetle tekrar edin yeter.
Gizli kod gibi makine programları
Çamaşır makinesinin paneli, yetişkinlerin bile tam anlamadığı sembollerle doludur. Çocuk için bu hazır bir alfabedir. Ona düğmelere basmasına değil, etiketleri okuyup etiketteki sayının seçtiğiniz sayıyla eşleşip eşleşmediğini kontrol etmesine izin verin.
Etiket Dedektifi
İç kısmında etiket bulunan beş kıyafet, bir kağıt ve kalem, yaklaşık 12 dakika lazım. Oyun 6-7 yaş içindir çünkü 60'a kadar sayı tanımayı gerektirir. Çocuk etiketi bulur — bu bile küçük bir görevdir, etiketler yakada ya da yan dikişte gizlenir — ve içindeki sayı dairesini arar. Sayıları kağıda alt alta yazar. Sonunda en küçüğünü ararsınız: 'Bu tişört otuz derece istiyor. Demek ki tüm yığın otuzda yıkanacak, yoksa daralır.' Bir kez bilerek yüksek sesle hata yapın ki çocuğun düzeltecek bir şeyi olsun. Çocuk kendi başına en az üç etiket bulup en düşük sayıyı doğru gösterdiyse, başarılı sayılır.
Yirmi dakikanız olmadığında üç hızlı oyun
- Ağır ve Hafif: Çocuk, ıslak çıkardığınız kıyafetleri asmadan önce en hafiften en ağıra doğru sıralar. Üç dakika sürer ve beş yaşındakilerde şaşırtıcı derecede iyi işler.
- Çift Çift: Çorapları yere dökün ve bir dakika süre tutun. Kaç çift toplayabiliyor? Bir sonraki çarşamba önceki sonuçla karşılaştırırsınız — sayı bütün hafta akılda kalır.
- Sıradakini Tahmin Et: Sepete elinizi atmadan önce çocuk hangi kıyafeti çıkaracağınızı tahmin eder. Her beş tahminden birini bilmek iyi bir sonuçtur ve çocuk bunu bilir.
En sık yapılan hata: oyunu göreve dönüştürmek
İki başarılı çarşamba akşamından sonra 'Hadi, sıralama artık senin görevin' demek cazip gelir. O andan itibaren oyun yaklaşık bir hafta içinde ölür. Sebep basit — çocuk ilgisini çektiği için sıraladığında özen gösterir; görev haline gelince tek amacı çabucak bitirmek olur ve yığınlar özensizleşir. Kurguyu koruyun: başladığınızı siz duyurursunuz, çocuk isterse katılır, akşam ise verdiği yanıttan bağımsız olarak aynı şekilde devam eder.
İkinci sık hata — yüksek sesle düzeltmek. Çocuk gri bir tişörtü beyazlara atar, siz 'hayır, bu koyu' dersiniz ve keyif bir basamak düşer. Gri gerçekten tartışmalıdır, yetişkinler için bile. Sessizce taşıyın ve yalnızca doğru çıkanı yorumlayın.
'Anne, bu bahçe kokuyor, bu da hiçbir şey kokmuyor. Demek ki hiçbir şey kokmayan temizdir.' — üçüncü çarşambadan sonra 6 yaşında bir kız çocuğu
Beş hafta sonra geriye ne kalır
Çocuğun çamaşır yıkamaya başlamasını beklemeyin. Daha yararlı bir şey bekleyin: beşinci-altıncı çarşambaya doğru bodruma kendi kendine gelecek, sepete bakacak ve kaç yığın olacağını söyleyecek. Bu, bir özelliğe göre öngörüde bulunmaktır — daha sonra matematik ödevinde renkleri sıralarken ihtiyaç duyacağı becerinin ta kendisi. Bir de şu var: kıyafetleri artık yatağın altında bulunmuyor, çünkü artık nereye gideceği belli. İlerlemeyi işaretlemek isterseniz duvara bir kağıt yapıştırın ve her çarşamba bir çizgi atın — on çizgiden sonra kırtasiyeden alınacak 3-5 avroluk küçük bir şey yeterli, ama kağıdın kendisi genelde ödülden daha iyi işliyor.