En Yakın Arkadaş Başka Sınıfta: Çocuğun Sınıfında Yeni Bir Dost Bulmasını Sağlayacak Oyunlar
En yakın arkadaş başka sınıfa düşünce, "git birine sokul" tavsiyesi pek işe yaramaz. İşte 8-10 yaş arası bir çocuğun eski arkadaşını kaybetmeden sınıfında yeni bir dost edinmesi için üç oyun ve ilk iki haftaya dair basit bir plan.
"Ayşe B şubesinde, ben A şubesinde tek başıma kaldım." Bunu Ela, 13 Eylül'de mutfağa girer girmez, çantasını bile bırakmadan söyledi. Bütün yaz günleri saymıştı çünkü ikisi aynı sırada oturacaktı. Şimdi aralarında bir koridor ve iki kapı var.
Bu yazı 8-10 yaş arası, aşağı yukarı ikinci ile dördüncü sınıf arasındaki çocuklar için. Birinci sınıf öğrencileri henüz herkesle tanışma sürecinde olduğundan bir arkadaştan ayrılmak orada o kadar acıtmıyor. Sekiz dokuz yaşında artık bir "en yakın arkadaş", ortak şakalar ve "onların" olmuş pencere kenarı vardır. Bu yüzden kayıp daha derin hissettiriyor.
"Git birine sokul" neden işe yaramıyor
Bunu ilk söylediğimiz şey ve iyi niyetle söylüyoruz. Ama düşünün, çocuğunuz Ayşe ile nasıl arkadaş olmuştu? İkisinden birinin "Arkadaş olmak ister misin?" diye sorması pek olası değil. Muhtemelen art arda birkaç gün aynı şeyi oynamışlar: topu atmışlar, at resmi çizmişler ya da kahvaltı kuyruğunda birlikte beklemişler. Konuşmalar daha sonra gelmiş.
Yani göreviniz çocuğu konuşturmak değil. Göreviniz ona aynı çocukla birkaç kez yan yana olma vesilesi vermek. Bir şey daha var: yeni dost, eskisinin yerini almaz. Çocuk Ayşe ile sınıfı arasında seçim yapmak zorunda değil.
Çocuk sınıfta aslında kimi görüyor
İlk günlerde çocuklar "Kimse ilginç değil" der. Bu genelde "Bakmadım" demektir. İlk oyun evde oynanır ve çocuğun sınıf arkadaşlarını fark etmesine yardımcı olur.
Sınıfın Haritası
Bir A4 kağıt, kuru boya ve üç yapışkanlı not gerekir. Yaklaşık 15 dakika sürer ve 8-10 yaş arası çocuklar için uygundur. Çocuk sınıfı kuşbakışı çizer: oda için bir dikdörtgen, sıralar için küçük kareler. Hatırladığı isimleri yazar, ister beş ister on beş kişi olsun fark etmez. Sonra her yapışkanlı nota bir sınıf arkadaşı hakkında fark ettiği bir şeyi yazar: "Kerem'in dinozorlu defteri var" ya da "Zeynep teneffüste ilk bahçedeki banka koşuyor". Siz sadece çocuğun ne yaptığını sorun, sevip sevmediğini değil: "Peki büyük teneffüste Kerem ne yapıyor?" Başarı, çocuğun en az iki sınıf arkadaşının adını verip her biri için teneffüste yaptığı somut bir şeyi söylemesidir.
Sonraki günlerde okuldan sonraki soruyu da değiştirin. "Kiminle oynadın?" yerine, ki cevabı sık sık "Kimseyle" olur, şunu deneyin:
- "Bugün sınıfta en çok kim güldü?"
- "Çeşme başındaki çocuklar ne oynuyordu?"
- "Kim ilginç bir şey getirdi?"
- "Teneffüste yalnız kalan başka biri var mıydı?"
Çantada taşınan oyun
Fikir basit: çantada tek başına oynanamayan küçük bir oyun bulunsun. Örneğin 2-3 € değerinde bir lastik ip, "Savaş" kağıt oyunu destesi ya da üzerine deniz savaşı kareleri çizilmiş katlanmış bir kağıt. Lastik ip özellikle uygun çünkü birinin onu tutması gerekiyor. Yardım istemek, arkadaşlık teklif etmekten çok daha kolay.
"Lastiği tutacak iki kişiye ihtiyacım var. Tutar mısın?"
Bir Oyun, Üç Teneffüs
En az iki kişilik, 1 ile 5 € arasında bir oyuna ya da sadece kağıt kaleme ihtiyacınız var. Büyük teneffüste art arda üç gün, 10-15 dakika oynanır, 8-10 yaş arası çocuklar için. Kural tek: aynı oyun, aynı saatte, aynı yerde. Evde çocuk sınıf haritasından kimi davet edeceğine karar verir ve cümlesini yüksek sesle prova eder. Üçüncü günde sınıf arkadaşları artık "bankın yanında lastik ip oynanıyor" bilir ve biri kendiliğinden gelebilir. Başarı, aynı çocuğun en az iki farklı gün oynaması ya da sadece "Yarın yine oynayacak mıyız?" diye sormasıdır.
Çocuğu "hayır" cevabına nasıl hazırlarız
Çocuklar ilk reddedilmede sık sık vazgeçip "kimse beni istemiyor" sonucuna varır. Red cevabı, çarpım tablosu gibi önceden çalışılabilir.
Üç Cevaplı Prova
Hiçbir malzemeye gerek yok, daha hassas çocuklarla sizin yerinize "konuşan" iki peluş oyuncak kullanabilirsiniz. Yaklaşık 10 dakika sürer, 8-10 yaş arası çocuklar için. Siz sınıf arkadaşı olun, çocuk davet etsin. Üç tur oynayın. Birincisinde "Evet" deyin, ikincisinde "Şimdi olmaz", üçüncüsünde duymamış gibi yapın. Bundan önce çocuk yedek bir cümle seçsin, örneğin "Tamam, yarın yine bankın yanında olacağım." Sonra rolleri değiştirin. Başarı, çocuğun size bakıp onay beklemeden daveti söylemesi ve ikinci turda "Boş ver" deyip arkasını dönmek yerine sakince yedek cümleyi kullanmasıdır.
Eski arkadaşlığa ne oluyor
Bunu tesadüfe bırakmak yerine belirli bir zamana bağlayın. Örneğin her çarşamba okuldan sonra parkta ya da her cuma büyük teneffüste bahçedeki ıhlamur ağacının yanında. Çocuk Ayşe'yi ne zaman göreceğini bildiğinde, onu her teneffüste koridorda aramayı bırakır. Böylece diğer günlerde kendi sınıfına açık kalır. Mümkünse bunu diğer çocuğun ailesiyle daha ilk hafta konuşup ayarlayın.
Sık yapılan hatalar ve neden işe yaramıyorlar
- Her gün "Arkadaş buldun mu?" diye sormak. Bu soru bir sınava dönüşür, çocuk utanmaya ya da uydurmaya başlar. Bunun yerine ne oynadıklarını sorun daha iyi.
- Daha ilk hafta bir sınıf arkadaşının annesini arayıp buluşma ayarlamak. Böylece çocuğunuz kendi seçmediği bir çocukla kalır, diğer taraf da mecbur hisseder. Çocuk aynı ismi kendiliğinden en az iki kez ağzına alana kadar bekleyin.
- "Ayşe'nin zaten yeni arkadaşları var, onu unut" demek. Çocuk eski arkadaşlığı savunmaya başlar ve yeniye kapanır.
- Geri nakil sözü vermek. Bu gerçekleşmezse Eylül ayı sınıfı tanımak yerine bekleyerek geçer.
- Çocukları çekmek için pahalı bir oyuncak almak. Çocuklar oyuncağın etrafında toplanır, çocuğun etrafında değil. 2 €'luk bir lastik ip sınıf arkadaşlarını birlikte oynamaya zorlar, tablet zorlamaz.
İlk İki Hafta İçin Plan
- 1-3. günler: sınıfın haritası ve okul sonrası yeni sorular.
- 4-5. günler: üç cevaplı prova ve çantaya konacak oyunun seçilmesi.
- İkinci hafta: art arda üç teneffüste aynı oyun.
- İkinci haftanın sonunda: eski arkadaşla buluşma günü belirleyin ve çocuk artık birinden bahsediyorsa, onu parka davet etmeyi önerin.