Игри за гости кај баба и дедо: мирни активности без играчки и без трчање
Кога ќе отидете на гости кај постари роднини, а во куќата нема ниту една играчка, детето меѓу 7 и 9 години не му треба донесена работа — му треба улога. Еве седум игри што се играат седнати, на маса или на каучот.
Влегувате во предсобје, детето ги соблекува чевлите и уште пред да седне, шепнешкум прашува: „Кога тргнуваме?“. Во дневната соба има кристална вазна, чипкан столник, телевизор со вести и нула играчки. Правилата се истураат наеднаш — не трчај, не пипај, зборувај тивко. По дваесет минути детето виси на потпирачот на столот и воздивнува толку гласно што сите го слушаат.

Вообичаениот совет е да ја наполните ранцето: книшка, флумастери, мало автомобилче, а за секој случај и телефон. Тоа работи околу половина час. Потоа детето веќе го составило пазелот, флумастерот паднал под комодата и повторно сте на почетокот, само што сега имате и чувство дека сте пропаднале.

Зошто донесените играчки не го решаваат проблемот
Детето на седум-девет години не се досадува затоа што нема што да пипа. Се досадува затоа што во таа соба нема никаква негова улога. Возрасните зборуваат за работи што не го засегаат, му се обраќаат само со две прашања — „Како си во училиште?“ и „Колку си пораснал!“ — а потоа тоа станува дел од мебелот. Донесената играчка го изолира уште повеќе: седнува во ќош, си игра само, а разговорот минува над неговата глава.
Спротивното работи подобро. Дајте му задача што го прави учесник — да прашува, да брои, да запишува, да разнесува. Тогаш мирувањето и седењето престануваат да бидат забрана и стануваат дел од играта. И уште нешто: скоро сите игри подолу бараат баба, дедо, тетка или чичко да учествуваат. Токму тоа е бонусот. Возрасниот што веќе два часа не знае што да прави со тоа дете, одеднаш добива реплики.

Играта што врши најмногу работа: „Дваесет прашања за едно време“
Ова не е интервју со плашливи прашања од типот „Раскажи ми за твоето детство“. Ова е игра со поени и со јасен крај, а споредниот ефект е дека детето учи работи што никој во семејството не ги запишал.
Дваесет прашања за едно време
Ви требаат само лист и хемиско пенкало — побарајте ги од домаќинот, тоа е дел од играта. Се игра 20–25 минути и е токму за деца од 7 до 9 години. Детето добива список со готови прашања и води белешки: „Каква беше твојата прва работа?“, „Кој предмет го мразеше во училиште?“, „Имаше ли прекар?“, „Што јадевте кога немаше ништо во фрижидерот?“, „Како се викаше твојот најдобар другар на мојата возраст?“. За секој одговор што содржи бројка — година, возраст, број браќа — детето обележува ѕвездичка. Целта е десет ѕвездички. Ако возрасниот одговори со приказна, а не само со реченица, ѕвездичките се две. Играта е успешна ако на крајот листот има барем десет ѕвездички и детето може да раскаже еден од одговорите на другиот родител во колата.
Пет игри за кои не треба ништо освен маса
- Шпион по боја: едниот избира предмет во собата и кажува само неговата боја. Другиот поставува прашања на кои се одговара со „да“ и „не“, максимум десет. Победува оној што ќе погоди со помалку прашања. Се игра шепотно — тоа е дел од правилата и децата го почитуваат тоа изненадувачки строго.
- Приказна со еден збор: секој додава по еден збор кон заедничка реченица, сè додека некој не стави точка. Кој ја стави точката, ја започнува следната реченица. По пет реченици целата приказна се чита на глас и обично е апсурдна.
- Што недостасува: наредете осум предмети од масата — лажичка, копче, клуч, тапа. Детето ги гледа триесет секунди, ги затвора очите, вие тргнувате еден. Ги менувате улогите, бидејќи на бабата исто така ѝ е интересно.
- Сметки од кујна: ако баница за четворица бара шест јајца, колку јајца бараат за десет луѓе? Ако едно кисело млеко чини околу 60 денари, колку пари се потребни за три? Задачите доаѓаат од домаќинот, не од вас — така стануваат вистински.
- Цртање по опис: едниот црта нешто без да го покаже и го опишува со зборови. Другиот црта според описот. Потоа се споредуваат двата листа. Двата цртежа речиси никогаш не се исти и токму таа разлика е поентата на играта, а гласовите остануваат ниски, бидејќи оној што црта слуша.
Играта со обиколка на куќата
Секоја стара куќа или стан е полн со предмети што имаат приказна — часовник што веќе не работи, слика на непознат маж со мустаќи, сервис што се вади само за Нова Година. Детето обично нема право да ги пипа. Дајте му право да прашува за нив.
Музејот на овој дом
Потребни се лист, хемиско пенкало и дозвола од домаќинот; ако има телефон со камера и возрасниот се согласи, фотографиите помагаат, но не се задолжителни. Издвојте 30 минути, соодветно за деца од 7 до 9 години. Детето ги обиколува собите заедно со возрасниот и избира пет предмети што ќе влезат во „музејот“. За секој запишува три работи: како се вика, од каде дошол и еден збор со кој домаќинот го опишува. Ништо не се пипа без дозвола — ако предметот е кршлив, се гледа од далеку и тоа дури ја прави играта посвечена. На крајот детето ги чита на глас петте табли, како да води екскурзија. Успеало е ако таблите се пет и барем за еден предмет запишало година.
Најчестата грешка: „Седи мирно и си играј на телефон“
Првата и најчеста грешка е токму телефонот: тој навистина го исклучува детето за еден час. Проблемот доаѓа потоа. Детето поврзува посета кај роднините со тоа да биде отстрането од собата, а не со тоа да биде во неа, и следниот пат веќе вели дека не сака да дојде. Роднината, пак, гледа наведена глава и заклучува дека „денешните деца не комуницираат“. Никој не е виновен, но сите се оддалечуваат.
Втората честа грешка е објавувањето на правилата како список со забрани на прагот. „Не трчај, не пипај, не викај“ му дава на детето три работи што не смее да ги прави и нула што смее. Кажете го спротивното, и тоа конкретно: „Твојата задача денес е да собереш пет приказни од прадедо. Седни на овој стол, тој е твој.“ Столот е важен. Детето мора да има место што е негово, инаку талка низ собата и токму тогаш се судира со масичката.
Третата честа грешка е режирањето на разговорот однадвор. Ако детето прашува нешто прабаба си, а вие се вклучите со „Прашај ја за војната“ или го исправате начинот на кој зборува, играта станува испит. Оставете ги сами да се снајдат, дури и кога одговорите се повторуваат или разговорот тргне во чудна насока.
Детето не треба да биде забавувано на гости. Треба да му се даде работа — тогаш само се забавува.
Како да го подготвите детето во колата, за пет минути
- Кажете едно име и една работа: „Одиме кај тетка Пена, таа е шивачка и сака да раскажува за својата шивачка машина.“ Детето влегува со готова прва реплика.
- Дајте му една задача, не три: „Денес сакам да дознаеш од каде е тој голем часовник.“
- Договорете таен сигнал за „веќе не можам“ — на пример детето да дојде и да ве допре по лактот. Тогаш излегувате заедно на балкон за две минути. Тоа спречува повеќето сцени.
- Кажете колку долго ќе останете и придржувајте се до тоа. „До четири и пол“ е ветување, а не приближна проценка.
Ако направите дури и само една од овие работи, си тргнувате со нешто повеќе од поминати два часа. Детето знае како се викало кучето на дедо му, а дедо му цела недела им раскажува на соседите дека внукот го распрашувал како новинар.