По прославата за 24 мај: игри во двор што ги задржуваат 7-9-годишните зафатени до навечер
Часот по свечената прослава е најхаотичен во текот на целата година. Еве две игри со јасни правила, кои започнуваат за две минути и не бараат ништо повеќе од креда и капачиња.
Прославата заврши во 11:20. Букетите се во багажникот, два венци од цвеќиња веќе се изгазени, а во дворот на училиштето има триесет деца во свечени кошули, кои не сакаат да си одат дома. Родителите стојат во групи и разговараат. Некој пушта музика од телефон. По седум минути првото дете извикува „Ми е здодевно!“, а по уште пет две деца се јуркаат меѓу автомобилите.
Тоа е моментот за кој никој не се подготвува. И токму тогаш најчесто се слуша реченицата што не функционира: „Ајде, одете да си играте“.
Зошто „одете да си играте“ не функционира веднаш по прославата
Слободната игра е прекрасно нешто – но таа бара децата сами да смислат правила и да се договорат за нив. По прославата тие се исцрпени од чекање, од стоење во редица, од извежбаните песнички и од вниманието на стотина возрастни. Групата е мешана: соученици, братучеди, бебиња во колички, деца од друго одделение што никој не ги познава. Со таков состав „смислете си игра“ значи пет минути расправија кој што ќе биде, а потоа најгласното дете си ја наметнува верзијата, а тројца се повлекуваат навредени.
Спротивното исто така не функционира. Еден родител со голема идеја – штафета со петнаесет правила, тимови, поени, финале – ги губи децата уште при објаснувањето. Помеѓу овие две крајности стои она што навистина држи: игра со три правила, круг од три-четири минути и јасен крај, по кој секој може да излезе или да остане.
Двете игри подолу се токму такви. Не бараат подготовка однапред, не се расипуваат ако наиде уште едно дете среде игра, и не тераат никого да чека на ред повеќе од минута.
Кредената река
Ви треба само кутија креда – обично има во чантата на некој учител, а и една кутија чини околу 2 €. Нацртајте на асфалтот две извиткани паралелни линии на растојание од околу два метра – тоа е „реката“. Внатре нацртајте осум-десет камења: кругови, квадрати, ѕвезди, различни по големина. Правилата се три и се објаснуваат за петнаесет секунди: минуваш само по камењата, ако стапнеш во водата се враќаш на почеток, и не брзаш ако пред тебе има дете. Потоа со секој круг додавате по нешто ново – минување на една нога, минување наназад, минување со букетот в рака, минување во парови, држејќи се за раце. Еден круг трае 3 минути, целата игра се проширува до 20-25, ако децата сами почнат да цртаат нови камења. Возраст: 6-9 години, при што помалите минуваат по поголемите камења, а поголемите сами си избираат потежок пат. Сметајте дека сработило ако некое дете ја земе кредата без да го поттикнете и додаде свое камење – од тој момент играта продолжува без вас.
Капачиња на буквата
Потребни ви се дваесетина пластични капачиња од шишиња (шест родители собираат толку за две минути) и повторно креда. Нацртајте голема буква на асфалтот – на 24 мај најчесто станува збор за првата буква од името на детето што фрла. Секој застанува на линија на околу три метра и се обидува да ја погоди внатрешноста на буквата со три капачиња. Погодено капаче значи дека кажуваш збор што почнува со истата буква – и тука доаѓа интересното: зборот не смее да се повторува. Ако групата е мешана по возраст, помалите кажуваат кој било збор, а поголемите – збор од два слога или име на град. Едно фрлање трае под минута, играта се игра 15-20 минути и запира сама од себе кога буквата ќе се смени. Возраст: 7-9 години, бидејќи бара читање и брзо пронаоѓање збор. Успеало е ако децата почнат да се расправаат кој збор веќе бил кажан – значи слушаат, паметат и ја следат играта, а не само чекаат ред.
Што да кажете за да тргне играта
Не прашувајте „Сакате ли да играме нешто?“ – одговорот на прашање упатено кон група деца речиси секогаш е молчење или „не“. Клекнете и почнете да цртате. Првото дете доаѓа да види што правите по околу дваесет секунди.
- „Гледај, ова е река. Овие кругови се камења. Обиди се да минеш, без да стапнеш во водата.“
- „Ти си втор. Тргнуваш кога Мартин ќе стигне до другиот крај.“
- „Оваа игра завршува кога секој ќе помине по три пати. Потоа правиме нова.“
- „Кој ќе го нацрта следното камење? Може да биде многу тешко.“
- „Стапна во водата – ништо, се враќаш на почеток. Не сме на натпревар.“
Честа грешка: претворање на играта во натпревар со победник
Искушението е големо – натпреварот ја крева енергијата за момент и родителите веднаш гледаат резултат. Проблемот доаѓа по третиот круг. Во мешана група седумгодишно дете нема шанси да победи деветгодишно во скокање и прецизност, а децата многу точно ги бројат своите порази. Она што почнува како весела штафета завршува со две деца седнати на бордурата со грб кон другите, и со реченицата „Тој мами!“, која сите родители ја познаваат.
Практичното решение не е да ја забраните натпреварувачкоста, туку да ја преместите целта: не „кој прв“, туку „дали сите поминавме“. Броењето ја врши истата работа, но е заедничко – „осум преминувања без стапнување во водата, ајде да стигнеме до дванаесет“. Групата се обединува наместо да се дели, и никој не излегува од играта како губитник.
Уште четири работи што обично се погрешуваат
- Игри што бараат трчање со сета сила, во двор со паркирани автомобили и колички. Изберете нешто каде движењето е на место или на кратки растојанија.
- Објаснување подолго од триесет секунди. Ако правилата не се собираат во три реченици, играта е погрешно избрана за случајот.
- Долго чекање на ред. Повеќе од шест деца во еден круг значи два круга нацртани еден до друг, а не една долга редица.
- Игри со исфрлање – „кој ќе згреши, излегува“. Токму детето на кое најмногу му треба да биде внатре, излегува прво и потоа цел час кружи околу своите родители.
Како да ја поврзете играта со крајот на учебната година
24 мај е и празник, и речиси финале – до средината на јуни остануваат само неколку дена. Затоа кредената река функционира уште подобро ако камењата носат имиња: прво одделение, второ одделение, летото. Децата минуваат по нив на глас. Звучи ситно, но токму на овој ден тие сакаат гласно да кажуваат до каде стигнале.
А капачињата оставете ги во најлонско ќесе во багажникот. Ќе ви требаат повторно – на море, пред зградата, на првата детска градинка каде чекате половина час без ништо во раце.
Играта по прославата не треба да биде поинтересна од самата прослава. Треба само да има почеток, правила и крај.