Приказна за малкото такси кое се плашеше од дожд
Топла приказна за жолто такси по име Тити, кое трепери на првите капки дожд, но открива дека бавната возба и смиреното дишење го прават патот безбеден. Внатре ќе најдете приказна за читање на глас, прашања за разговор и три готови активности за деца на возраст од 4 до 7 години.
Оваа приказна е напишана за читање на глас пред спиење или во градинка. Трае околу 7-8 минути. Погодна е за деца кои се плашат од грмотевици, од темнина или едноставно од нешто ново - бидејќи главниот јунак не го победува стравот со храброст, туку со бавно движење, дишење и помош од пријател. По приказната ќе најдете прашања за разговор и три активности што можете да ги направите уште истиот ден.
За читање на глас на детето
На една тесна улица, меѓу пекарница и голем костен, живееше малечко жолто такси. Се викаше Тити. Беше најмалото такси во градот - толку мало што кога поминуваше покрај автобусите, тие му праќаа ветар и тој се залулуваше.
Тити ги сакаше сончевите денови. Сакаше да ја вози баба Мара до пазарот и да ги брои нејзините кошници: една со домати, една со пиперки, една со уште топол леб. Сакаше да ги вози близнаците Дари и Митко до градинка и да слуша како се препираат кој прв го видел синото куче на аголот.
Но штом небото станеше сиво, Тити почнуваше да трепери. Огледалцата му се тресеа. Гумите му се лепеа за паважот.
- Не можам - шепотеше Тити. - Кога врне, улицата станува лизгава. Станува сјајна. Не гледам каде завршува.
И си останувше во гаражот, со изгаснати фарови, додека другите коли прскаа низ локвите.
Еден четврток попладне небото многу брзо потемни. Првите капки затропаа по покривот - тап, тап, тап-тап-тап. Тити се згрчи во аголот на гаражот.
Тогаш некој почука на вратата. Беше госпоѓа Виолета, воспитувачката од градинка, со чадор свртен наопаку од ветрот.
- Тити, те молам. Дари и Митко чекаат пред градинка. Сите други таксиња се зафатени.
Срцето-мотор на Тити направи тап-тап-тап, токму како дождот.
- Ме е страв - призна тој. - Навистина ме е страв.
- Знам - рече госпоѓа Виолета и седна на скалилото до него. - И мене ме беше страв од дождот кога бев мала. Сакаш ли да ти покажам што правам јас?
Таа стави рака на неговата жолта врата.
- Прво. Земаме воздух додека броиме до три. Еден... два... три. Потоа издишуваме бавно, како да дуваме на топла супа. Ајде заедно.
Тити зеде воздух. Издиша. Огледалцата престанаа толку силно да се тресат.
- Второ - рече госпоѓа Виолета. - Не тргнуваме брзо. Тргнуваме бавно, како желка на тркала. Дождот не ги сака брзите. Ги сака бавните.
- А трето? - праша Тити.
- Трето: не тргнуваш сам. Јас доаѓам со тебе.
И така, Тити излезе од гаражот. Првата локва беше застрашувачка - пљас! Водата прсна дури до прозорците. Тити застана.
- Еден... два... три - рече госпоѓа Виолета.
Тити издиша и продолжи. Бавно. Како желка на тркала.
И тогаш Тити забележа нешто. Бришачите му правеа: шљап-шљап, шљап-шљап - токму како песничка. Уличните светилки се одразуваа во мокриот паваж и правеа долги златни ленти. Голем камион помина спротивно и подигна бран, а Тити си помисли: „Јас сум брод. Јас сум жолт брод.“
Пред градинка Дари и Митко скокаа под настрешницата со качулки на главите.
- Тити дојде! Тити дојде во дождот!
Влегоа внатре мокри, со мирис на мокра ткаенина и мокра земја. Митко прилепи дланка на замаглениот прозорец и остави отпечаток со пет прсти. Дари ги броеше капките што се спуштаа по стаклото и се смееше бидејќи тие се спојуваа по две и станувааа една.
Откако ги остави пред нив, Тити се врати во гаражот. Беше мокар до покривот. И веќе не трепереше.
- Стравот не отиде сосема - му рече на госпоѓа Виолета. - Уште е тука, малку.
- Секако дека е тука - се насмевна таа. - Но сега патува одзади, на задното седиште. А кој вози?
- Јас - рече Тити.
И ги запали своите фарови во сивото попладне.
Прашања за разговор по приказната
Поставувајте по две-три прашања, не сите одеднаш. Почекајте детето да одговори, дури и молчењето да трае долго - децата на оваа возраст често мислат 10-15 секунди пред да проговорат.
- Кои беа трите работи што госпоѓа Виолета го научи Тити? (Дишење, бавна возба, некој до тебе.)
- Од што се плашеше Тити - од водата или од тоа што не го гледа добро патот?
- Кое убаво нешто го забележа Тити дури откако тргна во дождот?
- Што значи „стравот патува одзади, а јас возам“?
- Ти од што се плашиш понекогаш? Кој ти помага тогаш?
Зошто оваа приказна дејствува кај стравовите
Приказната намерно не вели „не плаши се“ и не го прави Тити бестрашен на крајот. Децата на возраст 4-7 години се многу чувствителни на нечесни ветувања: ако кажеме „нема ништо страшно“, а на нив им е страшно, тие заклучуваат дека нешто со нив не е во ред. Затоа тука стравот останува - само го менува местото.
- Тити го признава стравот на глас, а возрасниот не го омаловажува тоа.
- Се дава конкретно, повторливо дејство: броење до три и бавно издишување.
- Има бавно, чекор по чекор излегување од гаражот, а не еден голем скок.
- Детето добива зборови со кои да го опише сопственото чувство: „ми треперат огледалцата“.
Активност 1: Дишењето на Тити (2 минути)
Направете го тоа еднаш во мирна состојба - не за прв пат среде плач. Седнете еден спроти друг. Кажете: „Земаме воздух додека броиме до три - еден, два, три. Сега дуваме на топла супа - долгоооо.“ Повторете три пати. Потоа дајте му на детето перо, салфетка или лесно ливче хартија на дланката: при бавното издишување тоа треба само да затрепери, не да отлета. Тоа е „бавното“ дишење. Дајте му име во семејството - „дишењето на Тити“ - и користете го подоцна кога има грмотевица, пред лекарски преглед или на влезот во градинка.
Активност 2: Прошетка во дожд со три задачи
На следниот слаб дожд облечете го детето со дождобран и чизми и излезете на 10 минути со три конкретни задачи, како во приказната: 1) најдете локва во која нешто се одразува (светилка, дрво, прозорец); 2) слушнете три различни звуци од дождот - по чадорот, по метален капак, по лисјата; 3) најдете едно место кое останува суво (под настрешница, под големо дрво, под балкон). Целта не е „да не се плаши“, туку вниманието да се насочи од стравот кон откривањето. Вратете се дома, исушете се и попијте нешто топло - крајот на авантурата е важен колку и почетокот.
Активност 3: Направете си такси и дожд
Исечете жолт правоаголник од картон, залепете два капачиња од шишиња за тркала и нацртајте фарови. На посебен син лист нацртајте дожд со молив. Сега играјте: детето го вози таксито по масата, а вие тропате лесно со прсти по плочата - тоа е дождот. Кога детето ќе каже „стој“, застанувате сите - и дождот и таксито. Потоа заедно броите до три и продолжувате бавно. Така детето го управува дождот, а не обратно. Одиграјте го два-три пати и разменете улоги.
Мали совети за родителот
- Ако детето ја бара приказната одново и одново - читајте ја. Повторувањето е начинот на кој на оваа возраст се усвојува ново однесување.
- Не прескокнувајте го делот каде Тити вели „Ме е страв“. Токму тој му дава дозвола на детето да го каже истото и за себе.
- Користете го името Тити како краток сигнал: „Ајде да дишеме како Тити“ дејствува подобро од долго објаснување во момент на паника.
- Ако стравот е од грмотевици, а не од дождот, додајте една реченица при читањето: и Тити слушнал силен татнеж, но тоа бил само шумот на облаците што се судираат.
- Пофалувајте го конкретното дејство, не карактерот: „Ти зеде воздух и изброи до три“ наместо „Ти си многу храбар“.
Пријатно читање - и нека следниот дожд кај вас звучи малку повеќе како шљап-шљап, а малку помалку како нешто страшно.