Џебни пари во одделенско образование: колку, колку често и што прави детето со нив
Практичен водич за родители на деца на 7-9 години: каква сума има смисла, на кој период да се дава и како детето да научи да чека, наместо да потроши сè уште првиот ден.
Во понеделник детето добива 3 евра. Во вторник напладне ги нема — две џвакачки, едно пакетче чипс и налепници, кои веќе следниот ден не му се потребни. Во среда доаѓа прашањето: „Може ли уште малку?“ Токму тука се одлучува дали џебните пари ќе имаат смисла, или ќе станат само втор паричник, од кој детето вади кога првиот е празен.
Повеќето совети застануваат на сумата. А сумата е најмал проблем. Второодделенец, кој добива 2 евра секој понеделник и знае дека следните ќе дојдат дури по седум дена, научува повеќе отколку дете со 10 евра месечно, кои баба му ги дополнува при секое циркање.
Колку пари се разумни за возраст од 7 до 9 години
Нема магична сума и секое семејство пресметува според својот буџет. Постои, сепак, едно правило коешто функционира: сумата треба да биде доволна за да купи нешто ситно веднаш, но недоволна за нештото што детето навистина го сака. Инаку нема што да се планира.
- 7 години: 1-2 € неделно, во кованици, за детето физички да ги подреди и изброи.
- 8 години: 2-3 € неделно, веќе со договор што покриваат, а што не.
- 9 години: 3-5 € неделно или истата сума одеднаш на две недели, ако детето веќе издржува да чека.
- Одделно: парите за ужина во училиште не се џебни пари. Ако ги помешате, детето ќе штеди од ужината за да купи нешто друго.
Дајте ги во кованици и банкноти, не наизуст и не „запишано во тетратка“. На оваа возраст парите треба да се допираат. Дете кое држело пет кованици од 1 евро и видело како остануваат две, ја разбира разликата на начин на кој никакво објаснување не може да го научи.
Зошто неделно функционира подобро од месечно
Месечните џебни пари изгледаат поудобни за родителот. За седумгодишно дете, сепак, месецот е апстракција — тоа не чувствува колку е далеку следниот прв ден. Резултатот е предвидлив: парите завршуваат до петтиот ден и следуваат три недели молби.
Неделата се гледа. Има понеделник, има училиште, има сабота. Ако давате во ист ден — на пример секој петок по училиште — детето само почнува да пресметува: „Денес имам 3 €, до петок се четири дена, значи не можам да купувам секој ден.“ Оваа реченица е целта на целата вежба.
Трите тегли
Ви требаат три празни тегли или кутии од чевли, лепливи ливчиња и маркер. Одзема околу 20 минути првиот пат, потоа по 2 минути неделно. Погодно е за возраст од 7 до 9 години. Надпишете ги кутиите „Сега“, „Чекам“ и „Давам“ и заедно одлучете како детето ја дели сумата — на пример од 3 € става 1,50 € во „Сега“, 1 € во „Чекам“ и 0,50 € во „Давам“. Во „Чекам“ детето собира за нешто конкретно, што само го избрало и го нацртало на ливче однадвор. Сметајте за успех ако по четири последователни недели во теглата „Чекам“ сè уште има пари и детето може да каже за што ги собира.
Што може детето само да купува, а што не
Договорот треба да биде јасен пред првите пари, не по првата караница. Кажете го гласно и запишете го на лист залепен на фрижидерот — со зборовите на детето, не со вашите.
- Само одлучува: ситни слатки работи, налепници, играчка од киоск, мал подарок за пријател.
- Прашуваме заедно: нешто над 10 €, нешто што сака да купи онлајн, храна за друго дете.
- Не се купува со џебните пари: работи за кои веќе сте рекле „не“ од друга причина — тоа не е начин одлуката да се заобиколи.
И најтешкото: кога детето купува нешто глупаво, не спасувајте го. Фигурката купена за 4 €, која се крши до вечерта, е најевтината лекција што ќе ја добие во целиот свој живот. Ако веднаш му дадете уште 4 €, лекцијата се брише.
Списокот за излог
Ви требаат само лист А4, поделен на три колони, и хемиско пенкало; одзема околу 10 минути во продавницата и уште 5 дома. Најдобро функционира со деца на 8-9 години. Пред да влезете во продавницата, детето запишува во првата колона што сака да купи и колку претпоставува дека чини. Внатре, во втората колона, ја запишува вистинската цена. Дома, во третата, забележува дали го купило и зошто. По три вакви обиколки, разгледајте го листот заедно. Успех е кога разликата меѓу претпоставената и вистинската цена во третиот пат е под 1 € — детето веќе има претстава колку чинат работите.
Честа грешка: пари за оценки и домашни обврски
Многу семејства ги поврзуваат џебните пари со петки или со изнесувањето на ѓубрето. Звучи праведно, но се свртува против вас на два начина.
Прво, домашните обврски стануваат платена услуга. Штом еднаш се плаќа за средена соба, детето сосема логично прашува зошто да ја средува бесплатно денес. Второ, парите за оценки го поместуваат вниманието од учењето кон резултатот — а во трето одделение токму тоа е моментот кога детето треба да разбере зошто ја решава задачата, не колку ќе добие за неа.
Почисто е вака: џебните пари се даваат затоа што детето е дел од семејството и учи да располага со пари. Домашните обврски се извршуваат затоа што сте едно домаќинство. Ако сепак сакате да платите за нешто, нека биде вонредна задача — миење на автомобилот, средување на подрумот — а не секојдневните работи.
Џебните пари не се награда и не се казна. Тие се тренинг-полигон на кој грешката чини 3 евра, а не 300.
Што да правите кога парите ќе завршат во среда
Одговорот е краток и треба да биде ист секој пат: „Разбирам. Во петок доаѓаат новите.“ Без предавање, без „нели ти реков“. Предавањето ја расипува лекцијата, бидејќи детето почнува да се брани наместо да размислува.
Ако инсистира, понудете варијанта која не е подарок: може да ги добие следните пари порано, но тогаш во петок нема да има ништо. Оставете го да избере. Повеќето деца го избираат авансот првите два пати и се откажуваат на третиот — тоа е токму моментот кога планирањето почнало да функционира.
Еден разговор од три реченици
Еднаш месечно, додека одите кон училиште или мивате чинии, поставете три прашања и навистина почекајте на одговорот: „Кое од нештата што ги купи овој месец сè уште го користиш?“, „Кое сега ти се чини дека не си вредело?“ и „За што собираш во моментов?“ Три минути, никакви белешки. Ако детето може да одговори на сите три без долго размислување, вашиот систем функционира.