Третиот ден дома со настинка: игри со термометар, чаша вода и ќебе
Кога детето веќе е подобро, но сепак треба да лежи, здодевноста станува проблем број еден. Еве две игри во кревет за деца на 5-7 години, кои се играат со термометарот, чашата вода и ќебето — без екран и без станување.
Осум и половина наутро, детето веќе појадувало, температурата е нормална, а од вратата се слуша: „Мамо, што да правам сега?“ Носот сè уште тече, лекарот рекол да си стои дома, а ќебето станало најздодевното нешто на светот. Првите два дена поминаа во спиење и цртани. Третиот е тој што ги изморува сите.
Вообичаениот совет е „смисли му занимација“. Проблемот е што на третиот ден детето веќе одбило дваесет занимации. Не му недостига забава — му недостига чувството дека е корисно за нешто. Затоа игрите подолу не се аниматорски трикови, туку мали задачи во кои детето е одговорно за нешто вистинско: за чашата вода, за табелата со температура, за ќебето. Разликата се чувствува веднаш — наместо „ми е здодевно“ почнува да вели „чекај, јас треба да проверам“.
Зошто токму овие три работи, а не кутија со играчки
Термометарот, чашата и ќебето се единствените предмети што и онака стојат крај креветот. Не бараат никој да станува, да бара низ орман или да купува нешто. Сите три се допираат секој ден додека детето е болно, значи веќе ги познава — играта не почнува со објаснување, туку веднаш.
Уште нешто: сите три вршат работа. Водата треба да се пие, температурата треба да се следи, ќебето треба да се среди. Кога играта е поврзана со нешто вистинско, детето не прашува „а сега што“ по четири минути.
Дневникот на болниот истражувач
Малечкиот станува научник кој набљудува еден многу интересен пациент — себеси. Материјали: лист А4, молив, боички и термометарот, кој и онака стои на ноќното шкафче. Нацртајте заедно табела со четири колони — час, температура, расположение (се црта човече со уста нагоре, право или надолу) и „нешто што забележав денес“. Мерете заедно наутро, напладне и навечер; детето го кажува бројот на глас, а вие го запишувате, или само пишува цифрите ако веќе умее. Во рубриката „забележав“ влегува сè: дека носот тече повеќе навечер, дека кога пие вода грлото не го боли толку, дека мачката спала три пати на нозете. Времетраење: околу 10 минути за секое мерење, значи три пати на ден. Возраст: 5-7 години, при што петгодишните диктираат, а седумгодишните пишуваат сами. Успех е ако до крајот на денот во табелата има барем три пополнети реда и детето може да ви каже без да гледа која му била највисоката температура денес.
Оваа игра има споредно дејство што вреди да се спомене: детето престанува да се плаши од термометарот. Бројот повеќе не е пресуда, туку податок за табелата. А навечер, кога го мерите четврти пат, само прашува „колку е, да го запишам“.
Како чашата вода престанува да биде казна
Пиењето вода за време на настинка е класична битка. „Испиј уште малку“ работи еднаш, најмногу двапати. Потоа почнува тивкото туркање на чашата настрана.
Пристаништето — играта со чашата и морето
Чашата станува море, а секој голтка е брод што треба да помине низ пристаништето. Материјали: чаша со вода (најдобро проѕирна, за да се гледа докаде стигнало нивото), маркер за бела табла или тенка лепенка со која ќе означите три црти на чашата однадвор. Секоја црта е едно пристаниште: „Охрид“, „Струга“ и „Скопје“, или какви било имиња што детето ќе ги измисли. Задачата е бродот да стигне до првото пристаниште пред крајот на приказната што му ја читате, до второто — пред ручек, до третото — пред попладневниот сон. Детето само проверува докаде стигнало нивото и објавува на глас: „Стигнав до Струга!“ Времетраење: 5 минути за подготовка, потоа играта тече сама цел ден. Возраст: 5-7 години. Успех е ако до вечерта водата паднала под третата црта и не требало да потсетувате повеќе од двапати.
Ситница што го менува сè: цртите ги поставува детето, не вие. Ако ги поставите вие, тоа е задача. Ако ги постави тоа, тоа е негова карта.
Ќебето не служи само за завивање
- Пештера: две перници од страна, ќебето одозгора, внатре влегуваат фенерче и една книшка. Правилото е во пештерата да се зборува само шепотум — и тоа е единствениот начин детето доброволно да си го чува гласот кога го боли грлото.
- Бранови: ги држите двата краја на ќебето и го движите нагоре-надолу над легнатото дете, а тоа погодува дали бранот е мал, среден или голем, без да ги отвора очите.
- Карта на државата: превивките на ќебето стануваат планини и реки, а патувањето со прст од коленото до перницата минува низ три „градови“ што детето ги крстува.
- Пакет: детето се завиткува како пратка, а вие ја „доставувате“ пратката прашувајќи што има внатре. Одговорите обично се луди и токму тоа е поентата.
Најчестата грешка на третиот ден
Грешката е здодевноста да се компензира со повеќе екран. Логиката изгледа беспрекорна — детето е болно, лежи, таблетот го задржува во кревет. Во пракса се случува спротивното. По два часа гледање детето е поневирно отколку порано, почнува да се влече, сака уште, а кога ќе го прекинете, следува караница. Часовите пред екран не го исполнуваат денот, туку го јадат — а потоа навечер, кога треба да заспие порано поради болеста, главата му е преоптоварена, а телото не е уморно од ништо.
Втората грешка е потивка: родителот ја смислува играта, ја објаснува детално и очекува благодарност. Детето на петтиот ден дома не сака програма, сака учество. Затоа оставете половина од играта недовршена — нека тоа одлучи како се викаат пристаништата, колку колони има табелата и кој живее во пештерата. Недовршената игра задржува подолго од готовата.
Не прашувајте „сакаш ли да играме“. Прашајте „ти ќе запишуваш или јас“ — второто прашање скоро секогаш добива одговор.
Што да правите кога детето сè одбива
Има такви часови и тие не се неуспех. Тогаш дејствува најпростото: седнете на работ од креветот и молчете десетина минути додека ги средувате превивките на ќебето. Обично детето само почнува да зборува — за нешто од дворот, за некој другар, за глупост што ја сонувало. Разговорот што почнува од ништо врши повеќе работа од третата по ред игра.
И уште нешто: денот пред враќање на училиште или во градинка добро е да помине со малку подготовка. Извадете ја ранцата заедно, оставете детето да одлучи која маица ќе ја облече. Оваа ситница одзема пет минути, а заштедува половина час утринско џагорење.
Што останува по третиот ден
Табелата со температурата може да остане на фрижидерот — децата сакаат да ја покажуваат. Чашата со цртичките служи и по болеста, особено преку летото. А пештерата од ќебе се склопува за две минути секогаш кога денот е тежок. Три предмети што веќе ги имате, нула евра трошок и една променета улога: детето не е пациент кој чека да оздрави, туку човек со три задачи.